Ποιες οι παρενέργειες των εμβολίων ανά εταιρεία και ηλικία; Νέες παρενέργειες βλέπουν οι επιστήμονες


Καθώς τα προγράμματα εμβολιασμού κατά του κορωναϊού προχωρούν σε όλο τον κόσμο, όλο και περισσότεροι λήπτες αναφέρουν ήπια έως εξουθενωτικά συμπτώματα, τα οποία συνήθως υποχωρούν εντός τριών ημερών.

Πυρετός, πονοκέφαλος και μυαλγίες είναι ορισμένες από τις παρενέργειες του εμβολιασμού, οι οποίες σύμφωνα με ανέκδοτες μαρτυρίες είναι πιο έντονες από τα συμπτώματα που ενίοτε εκδηλώνονται με το εμβόλιο της γρίπης. 

Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τη σημασία των παρενεργειών, η εκδήλωση συμπτωμάτων μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι το εμβόλιο λειτουργεί και αποτελούν μια φυσιολογική απόκριση του οργανισμού έναντι του εμβολίου.

Ο Dr Peter Marks, επικεφαλής του τομέα εμβολίων του Αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων έχει δηλώσει ότι την επόμενη ημέρα από τη χορήγηση του εμβολίου δεν θα προγραμμάτιζε κάποια επίπονη σωματική δραστηριότητα. Ο ίδιος, μετά την πρώτη δόση, ένιωσε κόπωση.

Γιατί όμως ο οργανισμός εμφανίζει παρενέργειες; Το ανοσοποιητικό σύστημα έχει δύο υποσυστήματα. Το πρώτο αρχίζει να λειτουργεί μόλις το σώμα εντοπίσει έναν ξένο εισβολέα. Τα λευκά αιμοσφαίρια συρρέουν στο σημείο και προκαλούν φλεγμονή, που θεωρείται ως η αιτία για ρίγη, πόνο, κόπωση και άλλες παρενέργειες. Κάτι τέτοιο ενεργοποιείται αμέσως, ιδιαίτερα σε νεότερους ανθρώπους, που αναφέρουν παρενέργειες πιο συχνά από τους ηλικιωμένους. Επίσης, ορισμένα εμβόλια προκαλούν περισσότερες παρενέργειες απ’ ότι άλλα.

Για το εμβόλιο της Pfizer και της Moderna

κόπωση – μυαλγία
πόνος στο στομάχι
πονοκέφαλος
κόπωση
τάση για εμετό
ναυτία

πυρετός
ρίγη
υπνηλία
μυαλγία

  • Οι παρακάτω πίνακες συνοψίζουν τα δεδομένα των αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) για τα εμβόλια που χρησιμοποιούνται στις ΗΠΑ.

    Οι πίνακες αφορούν τις συχνότερες παρενέργειες και δεν καλύπτουν τα πολύ σπάνια περιστατικά αλλεργίας ή θρόμβωσης που έχουν αναφερθεί για ορισμένα εμβόλια.

Για το εμβόλιο της Johnson & Johnson:

Παράλληλα, από την 4η έως την 8η ημέρα τα εμβόλια της Johnson & Johnson μπορεί να προκαλέσουν

  • πονοκέφαλο,
  • πόνο στο θώρακα,
  • όνο στην κοιλιά ή και διάρροια,
  • ίλιγγο ή εμετούς,
  • καθώς και πρήξιμο στα άκρα και θαμπή όραση.

Και για το AstraZeneca;

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, περισσότεροι από ένας στους δέκα λήπτες του εμβολίου της AstraZeneca μπορεί να εμφανίσουν

  • πόνο και ευαισθησία στο σημείο της ένεσης,
  • πονοκέφαλο,
  • κόπωση,
  • μυαλγία,
  • ρίγος,
  • πυρετό,
  • αρθραλγία και
  • ναυτία.

Τα συμπτώματα είναι πιθανότερο να είναι πιο έντονα μετά τη χορήγηση της πρώτης δόσης.

Σε λιγότερους από έναν στους δέκα λήπτες μπορεί να εκδηλωθεί έμετος, διάρροια, πρήξιμο στο σημείο της ένεσης και θρομβοκυτταροπενία (χαμηλά αιμοπετάλια).

Σε λιγότερους από έναν στους 100 λήπτες μπορεί να εμφανιστεί διόγκωση των λεμφαδένων, μειωμένη όρεξη, ζάλη, υπνηλία, εφίδρωση, κοιλιακός πόνος, φαγούρα και έκζεμα.

Θρόμβωση σε συνδυασμό με θρομβοκυτταροπενία αναμένεται να εκδηλωθεί σε λιγότερους από έναν στους 10.000 λήπτες.

Οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις είναι ακόμα πιο σπάνιες.

Πιο έντονα συμπτώματα στους νέους

Σύμφωνα με τα CDC, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι οι νεαροί ενήλικες είναι πιθανότερο να αναφέρουν τοπικές και συστημικές παρενέργειες, σε σχέση με τα άτομα άνω των 65, πιθανότατα επειδή το ανοσοποιητικό σύστημα των ηλικιωμένων δεν αντιδρά τόσο έντονα.

Κατά μέσο όρο, τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται την επομένη του εμβολιασμού και διαρκούν μία έως τρεις ημέρες.

Τι προκαλεί τις παρενέργειες;

Τα εμβόλια είναι σχεδιασμένα να μιμούνται τα αποτελέσματα της φυσικής λοίμωξης εισάγοντας στον οργανισμό πρωτεΐνες του ιού γνωστές ως αντιγόνα, οι οποίες γίνονται στόχος του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η ανίχνευση αντιγόνων από τον οργανισμό προκαλεί την έκλυση κυτταροκινών, ουσιών που προσελκύουν αμυντικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως Β και Τ κύτταρα. Η διαδικασία αυτή μπορεί να προκαλέσει πυρετό.

Στην περίπτωση των εμβολίων mRNA (Pfizer, Moderna) τα συμπτώματα μπορεί να είναι εντονότερα μετά τη χορήγηση της δεύτερης δόσης, δεδομένου ότι το ανοσοποιητικό σύστημα έχει ήδη εκπαιδευτεί να αναγνωρίζει τα αντιγόνα του ιού και αντιδρά πιο έντονα από ό,τι στην πρώτη δόση.

Πώς αντιδρούν στο εμβόλιο όσοι έχουν αναρρώσει από Covid-19;

Οι παρενέργειες του εμβολιασμού μπορεί να είναι εντονότερες, το ίδιο όμως φαίνεται ότι ισχύει και για τα οφέλη. Σύμφωνα με μελέτη του νοσοκομείου «Όρος Σινά» στη Νέα Υόρκη που εξέτασε τα εμβόλια mRNA (Pfizer, Moderna), τα επίπεδα αντισωμάτων μετά την πρώτη δόση του εμβολίου είναι 10 έως 45 φορές υψηλότερα στα άτομα που έχουν αναρρώσει από Covid-19, σε σχέση με αυτούς που δεν έχουν μολυνθεί από τον κορωναϊό.

Επιπλέον, η μελέτη δείχνει ότι όσοι έχουν αναρρώσει από Covid-19 είναι πολύ πιθανότερο (89% των περιπτώσεων) να εκδηλώσουν πυρετό, μυαλγία και άλλα συστημικά συμπτώματα με τον εμβολιασμό, συγκριτικά με όσους δεν είχαν μολυνθεί από τον ιό (46%).

Νέες παρενέργειες βλέπουν οι επιστήμονες 

Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσιεύσεις ο κ. Πετράκης ανέφερε ότι στις ανεπιθύμητες παρενέργειες περιλαμβάνονται το εγκεφαλικό – αιμορραγικό και μη, το έμφραγμα, η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, η πνευμονική εμβολή, αναφυλαξία, μυοκαρδίτιδα – περικαρδίτιδα, ναρκοληψία, σκωληκοειδίτιδα, ανοσιακή θρομβοπενία, εγκεφαλομυελίτιδα, εγκάρσια μυελίτιδα, παράλυση Bell’s στο πρόσωπο, διάχυτη ενδαγγειακή πήξη και το σύνδρομο Γκιγιέν Μπαρέ.

Σημείωσε όμως πως «το ερώτημα όμως που τίθεται κατ΄αρχήν είναι τι γίνεται με αυτές που δεν έχουν καταγραφεί, αλλά και πόσο αποτελεσματική είναι η διαχείρισή τους, γιατί είναι σημαντικό να μπορούν να αντιμετωπιστούν – κάτι που ήδη συμβαίνει ιδίως με τις περιπτώσεις μυοκαρδίτιδας που έχουν ανησυχήσει τον πληθυσμό, αν και στις ΗΠΑ υπάρχουν 1226 αναφορές μυοκαρδίτιδας, όταν έχουν διατεθεί πάνω από 300 εκατ. δόσεις εμβολίων mRNA».

Από την πλευρά του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ), ο κ. Ξαβιέ Κούρτζ, επεσήμανε πως ήδη από τον Απρίλιο του 2020 ο Οργανισμός ετοίμαζε πρότυπα πρωτοκόλλων για την παρακολούθηση των εμβολιαζόμενων και τη διασφάλιση  της υγείας των πολιτών , τα οποία αφορούσαν την ασφάλεια, αποτελεσματικότητα και κάλυψη του πληθυσμού. Τα πρότυπα αυτά ήταν έτοιμα από τον Δεκέμβριο πέρυσι, πριν την έναρξη των εμβολιασμών.

Φυσικά, δεν υπήρχαν επιδημιολογικές μελέτες – οι οποίες ακολούθησαν στη συνέχεια, με τη δυνατότητα να στρωματοποιηθούν τα διαφορετικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού κατά ηλικιακή ομάδα, φύλο, κλπ.

Νόσηση έναντι εμβολιασμού

Στη συνέχεια όμως ο κ. Κούρτζ σημείωσε πως δημιουργήθηκαν 3 ομάδες ασθενών, η πρώτη αυτή που νόσησε και οι άλλες δύο αυτές των δύο εμβολίων, της Pfizer και της AstraZeneca όπου μετρήθηκαν οι επιπτώσεις τόσο από τη νόσο όσο και από τους εμβολιασμούς με τα δύο εμβόλια ξεχωριστά.

Από τα στοιχεία που έχουν συλλεγεί μέχρι στιγμής, διαπιστώνεται σύμφωνα με τον κ. Κούρτζ ότι η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση είναι πολύ συχνότερη στις περιπτώσεις νόσησης από τον πανδημικό ιό έναντι του εμβολιασμού με όποιο απ΄τα δύο εμβόλια και ακόμη μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος θρομβοεμβολής. Σαφώς περισσότερες είναι οι πιθανότητες εμφράγματος ή εγκεφαλικού και ανοσιακής θρομβοπενίας, ενώ οριακά περισσότερες είναι οι πιθανότητες θρομβοπενίας από το εμβόλιο της AstraZeneca έναντι της φυσικής νόσησης ή του εμβολίου της Pfizer.

Πρόληψη εντατικής

Στη συνέχεια ακολούθησε η σύγκριση του οφέλους και των επιπτώσεων του εμβολιασμού σε ότι αφορά την πρόληψη της νοσηλείας και της περίθαλψης σε εντατική λόγω κρίσιμης νόσου, βάσει των επιδημιολογικών δεδομένων.

Ιδίως σε ότι αφορά το εμβόλιο της AstraZeneca, διαπιστώθηκε ότι μετά από μία δόση εμβολίου, αποτράπηκε η νοσηλεία στην εντατική για σημαντική μερίδα πληθυσμού από 50 ετών και άνω, με το μεγαλύτερο όφελος να εντοπίζεται από τις ηλικίες των 80 ετών και άνω. Αναλυτικά, ανά 100.000 πληθυσμού διαπιστώθηκε ότι αποτράπηκε η νοσηλεία σε εντατική 6 ατόμων ηλικίας 20-29 ετών, 8 ηλικίας 30-39 ετών, 15 ατόμων ηλικίας 40-49 ετών, 28 ατόμων 50-59 ετών, 50 ατόμων 60-69 ετών, 78 ατόμων ηλικίας 70-79 ετών και 110 ατόμων ηλικίας 80 ετών και άνω.

Διαπιστώθηκε επίσης, ότι σε σύγκριση με τη φυσική νόσηση από τον ιό, ο εμβολιασμός και με τα δύο εμβόλια ενείχε ελάχιστους κινδύνους θρομβοεμβολικών επεισοδίων και συγκεκριμένα: με το εμβόλιο της AstraZeneca ο κίνδυνος ήταν 0,0017%, με της Pfizer 0,0026% και με τη φυσική νόσηση 0,1897%.

Πηγή: medlabnews.gr iatrikanea