Ο αραβικός κόσμος διακόπτει τις διπλωματικές σχέσεις με το Κατάρ

Η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, η Υεμένη, η Ανατολική Λιβύη αλλά και οι Μαλβίδες διέκοψαν σήμερα τις διπλωματικές σχέσεις τους με το Κατάρ κατηγορώντας αυτό το πλούσιο αραβικό κράτος του Κόλπου ότι υποστηρίζει την τρομοκρατία, δεκαπέντε ημέρες μετά το ταξίδι του Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή, ο οποίος κάλεσε τις μουσουλμανικές χώρες να κινητοποιηθούν εναντίον του εξτρεμισμού.

 

Συγκεκριμένα οι χώρες αυτές έλαβαν μια σειρά μέτρων με σκοπό να απομονώσουν το Κατάρ, τα οποία με΄τρα είναι ατ εξής:

– Άμεση διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με το Κατάρ: το Μπαχρέιν, και τα ΗΑΕ ζήτησαν από τους διπλωμάτες τους να εγκαταλείψουν τη Ντόχα εντός 48 ωρών. Το 2014 Ριάντ, Μανάμα και Αμπού Ντάμπι είχαν ανακαλέσει τους πρεσβευτές τους από τη Ντόχα για να διαμαρτυρηθούν για την υποστήριξη που προσέφερε το Κατάρ στους Αδελφούς Μουσουλμάνους.

– Κλείσιμο του εναέριου χώρου της Σαουδικής Αραβίας, του Μπαχρέιν και των ΗΑΕ στην αεροπορική εταιρεία του Κατάρ, αναστολή των αεροπορικών και ναυτικών συνδέσεων μαζί του μέσα σε διάστημα 24 ωρών.

Οι εταιρείες Etihad, Emirates και flydubai αναστέλλουν τις πτήσεις τους προς τη Ντόχα από αύριο το πρωί. Η Qatar Airways ανέστειλε τις πτήσεις της προς τη Σαουδική Αραβία, η εθνική εταιρεία της οποίας Saudi έλαβε ανάλογο μέτρο.

– Κλείσιμο των χερσαίων συνόρων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ.

– Απαγόρευση στους πολίτες της Σαουδικής Αραβίας, των ΗΑΕ και του Μπαχρέιν να μεταβούν στο Κατάρ.

– Οι πολίτες του Κατάρ, επισκέπτες ή μόνιμοι κάτοικοι στις τρεις αυτές χώρες, θα πρέπει να αναχωρήσουν σε διάστημα 14 ημερών. Το μέτρο αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη συμφωνία για ελεύθερη μετακίνηση στο εσωτερικό των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (CCG: Σαουδική Αραβία, Μπαχρέιν, ΗΑΕ, Κουβέιτ, Ομάν και Κατάρ).

-Μόνο οι προσκυνητές από το Κατάρ επιτρέπεται να μεταβαίνουν στη Σαουδική Αραβία για να επισκεφθούν τους ιερούς μουσουλμανικούς τόπους

Από την πλευρά του το Κατάρ κατηγόρησε τους γείτονές του στον Κόλπο ότι επιδιώκουν να το θέσουν υπό κηδεμονία και κατήγγειλε ως “αδικαιολόγητη” τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων που ανακοίνωσαν. Το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ εκφράζει “τη βαθιά λύπη και την έκπληξή του” και καταγγέλλει “μια εχθρική εκστρατεία, βασισμένη σε ψεύδη (…) που μαρτυρεί προμελέτη για να προκληθεί βλάβη στο κράτος” του Κατάρ.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Ρεξ Τίλερσον κάλεσε τις χώρες του Κόλπου να παραμείνουν ενωμένες, εκτιμώντας πάντως ότι η κρίση αυτή δεν θα έχει επιπτώσεις στην παγκόσμια μάχη εναντίον “της τρομοκρατίας”.

Το Κατάρ αποκλείσθηκε επίσης από τον αραβικό στρατιωτικό συνασπισμό που πολεμάει φιλοϊρανούς αντάρτες στην Υεμένη. Πρόκειται για τη σοβαρότερη κρίση από τη δημιουργία, το 1981, του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Ομάν, Κατάρ).

Αυτή η συντονισμένη κίνηση συνιστά τη δραματική κλιμάκωση μιας υποβόσκουσας διένεξης αναφορικά με την υποστήριξη που παρέχει το Κατάρ στους Αδελφούς Μουσουλμάνους, το παλαιότερο στον κόσμο ισλαμιστικό κίνημα, και προσθέτει κατηγορίες ότι η Ντόχα υποστηρίζει ακόμη και την ατζέντα του περιφερειακού αντιπάλου, του Ιράν.

Τα κράτη του Κόλπου ανακοίνωσαν ότι διακόπτουν τις μεταφορικές συνδέσεις με το Κατάρ και έδωσαν στους επισκέπτες από το Κατάρ περιθώριο δύο εβδομάδων για να εγκαταλείψουν τις χώρες τους.

Η Σαουδική Αραβία κατηγόρησε το Κατάρ ότι υποστηρίζει μαχητικές οργανώσεις και διαδίδει τη βίαιη ιδεολογία τους, μια προφανής αναφορά στο κρατικό δορυφορικό δίκτυο του Κατάρ αλ Τζαζίρα.

«Το Κατάρ εναγκαλίζεται πολλές τρομοκρατικές και σεχταριστικές οργανώσεις που έχουν στόχο να διαταράξουν τη σταθερότητα στην περιοχή, περιλαμβανομένων των Αδελφών Μουσουλμάνων, του ISIS (Ισλαμικό Κράτος) και της αλ-Κάιντα, και προωθεί διαρκώς το μήνυμα και τις μηχανορραφίες αυτών των οργανώσεων μέσω των μέσων ενημέρωσής του», μετέδωσε το κρατικό σαουδαραβικό πρακτορείο ειδήσεων SPA.

Στη δήλωση κατηγορείται επίσης το Κατάρ ότι υποστηρίζει υποστηριζόμενους από το Ιράν μαχητικούς σιίτες στην ανατολική σαουδαραβική επαρχία Κατίφ και στο Μπαχρέιν.

Μέσω του κρατικού πρακτορείου ειδήσεών της, η Αίγυπτος, η πιο πολυάνθρωπη χώρα του αραβικού κόσμου, αναφέρει πως η πολιτική του Κατάρ “απειλεί την αραβική εθνική ασφάλεια και σπέρνει τους σπόρους της σύγκρουσης και της διαίρεσης μέσα στις αραβικές κοινωνίες βάσει ενός εσκεμμένου σχεδίου που έχει στόχο την ενότητα και τα συμφέροντα του αραβικού έθνους”.
Οι Αιγυπτιακές τράπεζες «κόβουν» τις συναλλαγές

Η Αίγυπτος ανακοίνωσε ότι δίνει διορία 48 ωρών στον πρεσβευτή του Κατάρ για να εγκαταλείψει τη χώρα, δήλωσε ο εκπρόσωπος του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών.

Παράλληλα το Κάιρο ζήτησε από τον επιτετραμμένο του στο Κατάρ να επιστρέψει στη χώρα σε διάστημα 48 ωρών.

Την ίδια ώρα κάποιες αιγυπτιακές τράπεζες σταμάτησαν τις συναλλαγές τους με τις τράπεζες του Κατάρ, όπως ανακοίνωσαν τέσσερα πιστωτικά ιδρύματα με έδρα το Κάιρο.

Οι αιγυπτιακές αρχές δεν έχουν διευκρινίσει αν πρόκειται να διακοπούν και οι εμπορικές σχέσεις με το Κατάρ.

Στο μεταξύ ο Αιγύπτιος δισεκατομμυριούχος Ναγκίμπ Σαουίρις κάλεσε τους επιχειρηματίες της χώρας να αποσύρουν τις επενδύσεις τους από το Κατάρ και να σταματήσουν τις συναλλαγές τους με τη χώρα, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπός του.

Η Ντόχα καταγγέλλει μια εκστρατεία​

Οι εξελίξεις αυτές σημειώνονται ενώ οι αρχές του Κατάρ υποστήριξαν την περασμένη εβδομάδα πως έπεσαν θύματα “χάκερ”, οι οποίοι δημοσιοποίησαν στον ιστότοπο του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων QNA ψευδείς δηλώσεις που αποδόθηκαν στον εμίρη σεΐχη Ταμίμ μπεν Χαμάντ αλ-Θάνι.

Αυτές οι αμφιλεγόμενες δηλώσεις αντέβαιναν στην περιφερειακή συναίνεση σε πολλά ευαίσθητα ζητήματα, ιδίως αναφορικά με το Ιράν, το οποίο εμφανιζόταν με βάση τις εν λόγω δηλώσεις ως ένας στρατηγικός σύμμαχος, ενώ κατηγορείται από τη Σαουδική Αραβία ότι είναι “η αιχμή του δόρατος της τρομοκρατίας”.

Οι δηλώσεις περιείχαν επίσης αρνητικά σχόλια για τις σχέσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και το Κατάρ, που είναι εντούτοις στενός σύμμαχος των ΗΠΑ.

Η επίσκεψη του προέδρου Τραμπ στο Ριάντ, η πρώτη που πραγματοποίησε στο εξωτερικό, στέφθηκε από την υπογραφή μιας συμφωνίας για ένα “στρατηγικό όραμα” με στόχο την ενίσχυση των οικονομικών και των αμυντικών σχέσεων ανάμεσα στο σαουδαραβικό βασίλειο και τις ΗΠΑ.
Σε ομιλία που εκφώνησε στις 21 Μαΐου στο Ριάντ ενώπιον ηγετών του μουσουλμανικού κόσμου, ο Τραμπ ζήτησε να “κυνηγηθούν” οι εξτρεμιστές και “οι τρομοκράτες”, αναφερόμενος στις τζιχαντιστικές οργανώσεις που έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις σε πολλές χώρες. Είχε ζητήσει επίσης από την διεθνή κοινότητα “να απομονώσει” το Ιράν.

Το Κατάρ διαμαρτυρήθηκε ότι είναι θύμα μιας εχθρικής εκστρατείας, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, αναφορικά με την υποστήριξη που υποτίθεται ότι παρέχει στις ισλαμιστικές οργανώσεις.

Η τελευταία ανοικτή κρίση στον Κόλπο χρονολογείται από το 2014, όταν τρεις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (Αραβία, Μπαχρέιν και Εμιράτα) είχαν ανακαλέσει τους πρεσβευτές τους στην Ντόχα για να διαμαρτυρηθούν για την υποστήριξη που φέρεται ότι παρείχε το Κατάρ στους Αδελφούς Μουσουλμάνους.

Η διαμάχη μεταξύ των χωρών του Κόλπου απειλεί τη συμμαχία κατά του Ιράν

Μόλις 10 ημέρες αφού ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από τις μουσουλμανικές χώρες να παραμείνουν ενωμένες εναντίον του Ιράν, η διαμάχη μεταξύ του Κατάρ και κάποιων από των συμμάχων του στον Κόλπο κινδυνεύει να αλλάξει την περιφερειακή ισορροπία κατά της Τεχεράνης.

Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι οργισμένα από τη συμβιβαστική γραμμή του Κατάρ απέναντι στο Ιράν, τον περιφερειακό τους αντίπαλο, και την υποστήριξη που δείχνει σε ισλαμιστικές οργανώσεις και κυρίως στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, την οποία θεωρούν έναν επικίνδυνο πολιτικό εχθρό.

Η διαμάχη μεταξύ των σουνιτικών κρατών ξέσπασε μετά τη συμμετοχή του Τραμπ σε μια σύνοδο κορυφής των μουσουλμάνων ηγετών στη Σαουδική Αραβία, όπου κατήγγειλε τις «αποσταθεροποιητικές παρεμβάσεις» του Ιράν στις αραβικές χώρες, όπου η Τεχεράνη αντιπαρατίθεται με το Ριάντ για την επέκταση της επιρροής τους.

Η διαμάχη δεν δείχνει να περιορίζεται, αυξάνοντας τις πιθανότητες μιας μακροχρόνιας διακοπής στις σχέσεις μεταξύ της Ντόχα και των στενότερων συμμάχων της, κάτι που θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στη Μέση Ανατολή.

Ο εμίρης του Κατάρ σέιχ Τάμιμ μπιν Χάμαντ αλ Θάνι θα επισκεφθεί την Τετάρτη το Κουβέιτ για να συνομιλήσει με τον ομόλογό του σέιχ Σάμπαχ αλ Άχμαντ αλ Σάμπαχ, σε μια προφανή προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η κρίση. Το Κουβέιτ, που έχει διαδραματίσει ρόλο μεσολαβητή μεταξύ των χωρών του Κόλπου και στο παρελθόν, έχει προσφερθεί να βοηθήσει στην άμβλυνση της έντασης.

Όμως λίγοι είναι εκείνοι που αναμένουν να λήξει τόσο γρήγορα η διαμάχη. Πριν τρία χρόνια η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ απέσυραν τους πρεσβευτές τους από τη Ντόχα για ανάλογους λόγους και επέστρεψαν πριν λιγότερο από έναν χρόνο.

Κάποιοι αναλυτές επισημαίνουν το γεγονός ότι τα μέσα ενημέρωσης του Κατάρ από τη μία και τα μέσα ενημέρωσης της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ από την άλλη αποφεύγουν να παρουσιάσουν σχετικά αμερόληπτα την κατάσταση και αντ’ αυτού προτιμούν να επιδίδονται σε έναν πόλεμο πρωτοσέλιδων.

Στα αυστηρά ελεγχόμενα μέσα του Κόλπου, οι επιθέσεις που γίνονται μέσω του Τύπου συνήθως έχουν την άδεια της κυβέρνησης. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι στιγμής οι δύο πλευρές επιθυμούν να κερδίσουν πόντους στις εντυπώσεις περισσότερο από το να επιδείξουν ενότητα στο εσωτερικό του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC).

«Το GCC είναι πιθανό να βλάψει τα συμφέροντά του εξαιτίας αυτής της διαμάχης και κινδυνεύει να γίνει περισσότερο ευάλωτο στην ιρανική επιρροή», δήλωσε ένας Δυτικός διπλωμάτης με έδρα το Κατάρ.

Η αφορμή για τη διαμάχη είναι ένα τηλεγράφημα του κρατικού πρακτορείου ειδήσεων του Κατάρ, σύμφωνα με το οποίο ο εμίρης της χώρας προειδοποίησε κατά μιας αντιπαράθεσης με το Ιράν, ενώ υπερασπίστηκε την παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς και τη σιιτική λιβανέζικη Χεζμπολάχ, που συνδέεται με την Τεχεράνη.

Η Ντόχα διέψευσε το τηλεγράφημα επισημαίνοντας ότι το πρακτορείο της έπεσε θύμα κυβερνοεπίθεσης, όμως τα μέσα στη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ εξακολούθησαν να μεταδίδουν την είδηση, προκαλώντας την οργή του Κατάρ.

Η αντιπαράθεση αυτή φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις παλιές κατηγορίες ότι το Κατάρ υποστηρίζει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία έχει παρουσία στο μεγαλύτερο μέρος του μουσουλμανικού κόσμου και η πολιτική ιδεολογία της αμφισβητεί την αρχή της δυναστικής εξουσίας. Το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι επίσης υποπτεύονται ότι το Κατάρ αντιμετωπίζει θετικά την επεκτατικότητα του Ιράν.

Κάποιοι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι δύο χώρες αισθάνθηκαν ότι τώρα είναι μια κατάλληλη περίοδος για να εκφράσουν τις επικρίσεις τους εις βάρος του Κατάρ, μετά την εμβάθυνση της φιλίας τους με τον Τραμπ καθώς εκτιμούν ότι οι απόψεις του για το Ιράν και τις ένοπλες ισλαμιστικές οργανώσεις συνάδουν περισσότερο με τις δικές τους παρά με αυτές της Ντόχα.

«Όταν ο Τραμπ προσέφερε πλήρη στήριξη στο Ριάντ και είπε “ας απομονώσουμε το Ιράν”, αυτό έστειλε ένα μήνυμα στα ΗΑΕ και τους Σαουδάραβες, οι οποίοι αισθάνθηκαν ενθαρρυμένοι και είπαν: ας βγάλουμε ό,τι έχουμε για το Κατάρ», σχολίασε ο Γκερντ Νόνμαν καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Μελετών του Κόλπου στο πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν του Κατάρ.

Μια ρήξη μεταξύ της Ντόχα και των στενότερων συμμάχων της μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή, όπου οι χώρες του Κόλπου χρησιμοποιούν την οικονομική και πολιτική τους ισχύ για να επηρεάσουν τα γεγονότα στη Λιβύη, την Αίγυπτο, τη Συρία, το Ιράκ και την Υεμένη.

Σύμφωνα με τον Νόνμαν, το Κουβέιτ και το Ομάν σίγουρα δεν επιθυμούν μια μεγάλη ρήξη. «Δεν είναι προς το συμφέρον κανενός όλο αυτό να μετατραπεί σε μια μεγάλη διαμάχη (…), όμως μερικές φορές αυτά τα πράγματα διογκώνονται από μόνα τους», εκτίμησε.

Η διπλωματική ένταση απειλεί το διεθνές κύρος του Κατάρ, στο οποίο βρίσκεται μια μεγάλη αμερικανική στρατιωτική βάση και πρόκειται να φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Κύπελο Ποδοσφαίρου το 2020. Επί χρόνια εμφανιζόταν ως μεσολαβητής και ισχυρός παίκτης στις πολλές διαμάχες της περιοχής.

Το Ριάντ κλείνει τα γραφεία του τηλεοπτικού δικτύου Al Jazeera

Στο κλείσιμο των γραφείων του τηλεοπτικού δικτύου του Κατάρ Al Jazeera προχώρησε σήμερα Δευτέρα η Σαουδική Αραβία, λίγες ώρες αφότου αποφάσισε να διακόψει τις διπλωματικές της σχέσεις εξαιτίας της στήριξης που φέρεται να προσφέρει η Ντόχα στους ισλαμιστές και το Ιράν.

«Το υπουργείο Ενημέρωσης έκλεισε τα γραφεία του τηλεοπτικού δικτύου Al Jazeera και ανακάλεσε την άδειά του» μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Spa.

Έκκληση Λαβρόφ για επίλυση της κρίσης με το Κατάρ

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, είχε σήμερα, Δευτέρα, τηλεφωνική συνδιάλεξη με τον ομόλογό του από το Κατάρ, Σεϊχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Τάνι, κατά τη διάρκεια της οποίας συζήτησαν την επιδείνωση των σχέσεων του Κατάρ και άλλων αραβικών κρατών, όπως έγινε γνωστό από το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αίγυπτος ανακοίνωσαν νωρίτερα ότι διακόπτουν τις διπλωματικές σχέσεις με το Κατάρ κατηγορώντας τη Ντόχα ότι υποστηρίζει τις τρομοκρατικές οργανώσεις και οδηγεί σε αποσταθεροποίηση την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Οι αρχές της ανατολικής Λιβύης, της Υεμένης και των Μαλδίβων ανακοίνωσαν κατόπιν τη διακοπή των σχέσεών τους με το Κατάρ.

«Η συνομιλία (μεταξύ των δύο υπουργών) επικεντρώθηκε στην δριμεία επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ του Κατάρ και άλλων αραβικών χωρών» τονίζεται σε μια ανακοίνωση του ρωσικού ΥΠΕΞ.

«Εκφράστηκε (επιπλέον) σοβαρή ανησυχία σχετικά με την εμφάνιση μιας νέας εστίας έντασης στον αραβικό κόσμο. Ο Σεργκέι Λαβρόφ απηύθυνε έκκληση να ξεπεραστούν οι διαφορές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, εντός των ορίων ενός αμοιβαία σεβαστού διαλόγου ενώπιον των πρωτόγονων προκλήσεων που έχουμε να αντιμετωπίσουμε, ιδίως, την απειλή της τρομοκρατίας» τονίζεται.

ΠΗΓΗ: insider.gr