ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΡΑΚΟΣ: Εφαρμογή Συστημικού Μοντέλου COSO-ERM ως εργαλείο αντιμετώπισης Σύγχρονων Προκλήσεων

.. του Ιωάννη Δράκου, υποψηφίου Κοινοτικού Συμβούλου Α’Δημοτικής Κοινότητας Πειραιά με τον Γιάννη Μώραλη 

 

Η αύξηση της τεχνολογικής προόδου σε συνάρτηση με την περιρρέουσα κατάσταση της οικονομικής κρίσης, που μαστίζει την χώρα μας τα τελευταία 10 έτη, συνηγορούν υπέρ της αυξανόμενης πολυπλοκότητας σε λειτουργίες όπως για παράδειγμα η διαθεσιμότητα κεφαλαίων, οι χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι, η πολυνομία λόγω παράθυρων πολιτικής, η ελλιπείς πληροφόρηση για λήψη αποφάσεων και η ακεραιότητα, αλλά και η ρύθμιση όλων των Δημοσίων μονάδων και οργανισμών, θέτοντας τους αντιμέτωπους με μοναδικές προκλήσεις σχετικές με το σχεδιασμό και τη λειτουργία των εσωτερικών ελέγχων. Απάντηση έρχεται να δώσει η νέα συστημική προσέγγιση του  COSO – ERM.

Το ολοκληρωμένο πλαίσιο του COSO – ERM που εγώ προτείνω, παρέχει έναν οδικό χάρτη εφαρμογής με τρόπο που να συμβάλει συστημικά στην συνολική διάρθρωση της διακυβέρνησης και του εσωτερικού ελέγχου σε κάθε επιχείρηση ή οργανισμό κεντρικής ή τοπικής αυτοδιοίκησης, μέσα από την Risk based Διοίκηση, τη Διακυβέρνηση και τον Έλεγχο. και την Διασφάλιση.

Ο Έλεγχος, με βάση το πλαίσιο που προτείνεται, περιλαμβάνει τρεις γραμμές άμυνας. Η 1η Γραμμή Άμυνας αφορά τον έλεγχο της διαχείρισης, η 2η Γραμμή Άμυνας, αφορά τις διάφορες λειτουργίες εποπτείας και ελέγχου συμμόρφωσης που καθορίζονται από τη Διοίκηση και τέλος, η 3η Γραμμή Άμυνας αφορά την ανεξάρτητη διασφάλιση. Κάθε μια από τις 3 γραμμές διαδραματίζει ξεχωριστό ρόλο στο ευρύτερο πλαίσιο διακυβέρνησης των Μονάδων ή Οργανισμών.

Τί είναι λοιπόν το COSOERM;

Ένας ορισμός που η COSO Enterprise Risk Management προσδίδει, σε ελεύθερη μετάφραση, είναι η διαδικασία η οποία πραγματοποιείται από τη Διοίκηση ή το Διοικητικό Συμβούλιο και λοιπό προσωπικό της οντότητας και εφαρμόζεται ως στρατηγική σε όλο τον οργανισμό. Έχει σχεδιαστεί για τον εντιοπισμό πιθανών γεγονότων που μπορεί να επηρεάσουν την οντότητα αυτή, αλλά και τη διαχείριση των κινδύνων μέσα στα όρια της ανάληψης κινδύνου, σχετικά με την επίτευξη των στόχων της οντότητας.

Γατί το COSOERM είναι σημαντικό για την τοπική αυτοδιοίκηση;

  1. Τονίζει τις κάτωθι αρχές:

α) Κάθε οντολογία του οργανισμού, είτε αυτή λαμβάνει μέρος στο ‘όφελος – κέρδος’, είτε όχι, προσθέτει αξία σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (stakeholders) που στην περίπτωση της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι όλα τα φυσικά (δημότες) αλλά και νομικά πρόσωπα (επιχειρίσεις) που ζούν και δραστηριοποιούνται εντός των ορίων του Δήμου.

β) Η αξία δημιουργείται, διατηρείται ή παύει μέσα από τις αποφάσεις της Διοίκησης σε όλες τις δραστηριότητες, από τη χάραξη της στρατηγικής έως την καθημερινή λειτουργία του Οργανισμού.

  1. Το COSO – ERM υποστηρίζει τη δημιουργία αξίας επιτρέποντας στη Διοίκηση να:

α) Αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα πιθανά μελλοντικά γεγονότα που μπορεί να δημιουργήσουν αβεβαιότητα.

β) Απαντά με τρόπο που να μειώνει την πιθανότητα αρνητικών αποτελεσμάτων και να αυξήσει την ποιοτική υπηρεσία προς κάθε stakeholder.

  1. Ορίζει βασικά στοιχεία, προτείνει μια κοινή γλώσσα και παρέχει σαφή καθοδήγηση για τη διαχείριση των κινδύνων του Οργανισμού.
  2. Παρέχει μια συστημική διαχείριση των κινδύνων. Με άλλα λόγια, όχι μόνο θεσπίζει μια φιλοσοφία διαχείρισης των κινδύνων, αναγνωρίζοντας ότι πάντα υπάρχει το ενδεχόμενο να προκύψουν αναπάντεχα και αναμενόμενα συμβάντα, αλλά καθιερώνει μια κουλτούρα περι διαχείρισης κινδύνου σε κάθε οντότητα, ώστε να μπορεί να αυτοκαταννοεί πιθανά γεγονότα που εδνέχεται να επιρεάσουν τους στόχους της.
  3. Χρησιμοποιεί έναν συνδιασμό ποιοτικών και ποσοτικών μεθόδων αξιολόγησης του κινδύνου και αξιολογεί τον κίνδυνο τόσο σε εγγενή, όσο και σε υπολειμματική βάση.
  4. Προσδιορίζει και αξιολογεί πιθανές ασφαλιστικές δικλήδες (controls) πάνω σε κινδύνους, κάνοντας ευκόλως διακριτό τον βαθμό της επιθυμιτής ανάλυψης κινδύνου της κάθε οντότητας, το κόστος ένταντι του οφέλους των πιθανών ασφαλειστικών δικλύδων και τον βαθμό που αυτές θα μειώσουν τις επιπτώσεις.

Κλείνοντας πρέπει να αναφέρω ότι, η αποτελεσματικότητα των συστατικών του προτεινόμενου μοντέλου COSO – ERM αυξάνεται με την διαρκής παρακολόυθηση (monitoring) και τη διαρκής αξιολόγηση – έλεγχο (audits).