Επιμέλεια συνέντευξης: Συντακτική Ομάδα
Η ομάδα ΟΝΕΙΡΟΔΡΑΜΑ είναι γνωστή πλέον στο νεανικό-παιδικό κοινό με παραστάσεις που γνωρίζουν την επιτυχία και προσφέρουν ψυχαγωγία, ανοίγοντας ένα φωτεινό παράθυρο στο αύριο. Οι παραστάσεις “Πώς να γίνεις Σούπερ Ήρωας” και το “Μια τελεία… είναι μόνο η αρχή!” συνεχίζουν επί σκηνής κι εμείς στο PIRAEUS PRESS συναντήσαμε τους ηθοποιούς Σταυρούλα Μελισσάνθη Μάκρα και Βασίλη Μπόγδανο για να αφουγγραστούμε περισσότερα.
Πιστεύετε ότι πέρα από την ψυχαγωγική αξία του θεάτρου, μια αποστολή του θεάτρου για παιδιά σχετίζεται και με τον παιδαγωγικό χαρακτήρα του;
Σταυρούλα: Όταν υποδεχόμαστε ένα παιδί στο θέατρο, κύριο μέλημά μας είναι να περάσει καλά, να μην βαρεθεί, να καταλάβει τι είναι αυτό που βλέπει και να μας παρακολουθήσει με ενδιαφέρον. Το ίδιο σημαντικό μέλημά μας όμως είναι, με τον ψυχαγωγικό αυτόν τρόπο, χωρίς καθόλου διδακτικό ή δηκτικό ύφος, το παιδί να κατανοήσει κάποιες έννοιες και κάποιες αξίες της ζωής. Ωστόσο το ίδιο βοηθητικό θεωρώ πως είναι και για τους γονείς, διότι μέσω των παραστάσεων τους δίνονται «εργαλεία» για να δουλέψουν με το παιδί τους.
Βασίλης: Από τη στιγμή που οι ζωντανές εικόνες με τις οποίες έρχεται σε επαφή ένα παιδί στα πρώτα στάδια της ζωής του είναι κι αυτές που θα του εντυπωθούν πιο έντονα, θεωρώ σημαντικό να εισάγεται η σκέψη του με ευφάνταστο τρόπο σε ιδέες και διαδικασίες που τις συναντά διαρκώς στη ζωή του. Όπως και στο παιχνίδι, όπου το παιδί διασκεδάζει και ταυτόχρονα, μέσα από κάποιους κανόνες, γνωρίζει σημαντικές έννοιες, όπως η ομαδικότητα, η αλληλεγγύη, η συνεργασία.
Τα εργαστήρια που ακολουθούν τις παραστάσεις μας είναι κυριολεκτικά ένας ζωντανός οργανισμός
Με ποιον τρόπο δουλεύετε πάνω στην έννοια της ενσυναίσθησης, ώστε τα παιδιά να «μπαίνουν» στη θέση του άλλου μέσα από παιχνίδι και αυτοσχεδιασμό; Ποια είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που βλέπετε να συντελείται στα παιδιά κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου;
Σταυρούλα: Φέτος από το Ονειρόδραμα παίζονται τρεις παραστάσεις: «Μπες στα παπούτσια μου», «Μια τελεία… είναι μόνο η αρχή!» και «Πώς να γίνεις Σούπερ Ήρωας», στις οποίες υπάρχει η αναφορά στην ενσυναίσθηση. Συνεπώς μιλάμε για τρία διαφορετικά εργαστήρια, τα οποία προσεγγίζουν το θέμα με διαφορετικό τρόπο το καθένα. Πάντα λαμβάνουμε υπόψη και την ηλικιακή ομάδα στην οποία απευθυνόμαστε, κι έτσι το εργαστήρι στήνεται με βάση τις ανάγκες και τις δυνατότητές τους. Τα εργαστήρια που ακολουθούν τις παραστάσεις μας είναι κυριολεκτικά ένας ζωντανός οργανισμός, μια ομαδική πράξη που συντελείται πρωτότυπα κάθε φορά. Τα παιδιά προσπαθούν, με τη δική μας καθοδήγηση, να «μπουν» στη θέση του ήρωα, συζητάμε γύρω από αυτό και κάνουμε ομαδικές δράσεις. Τα παιδιά, ακόμα και τα πιο διστακτικά, στη διάρκεια του εργαστηρίου απελευθερώνονται και εκφράζονται! Εκφράζουν το συναίσθημά τους, τις σκέψεις τους και τις απόψεις τους χωρίς δισταγμό! Στο τέλος, η ανακουφιστική αγκαλιά τους μας λέει ότι όλα πήγαν καλά… τα μηνύματά μας βρήκαν τους αποδέκτες τους!
Βασίλης: Κατά τη διάρκεια της παράστασης και στο τέλος, με το βιωματικό εργαστήρι, απευθύνουμε στα παιδιά ερωτήσεις με τις οποίες τα καλούμε να θυμηθούν την πορεία της ηρωίδας στην ιστορία που είδαν, να κάνουν αναλογίες με τη ζωή τους, βασισμένες στη δική τους εμπειρία, και να αναρωτηθούν ποιοι μπορεί να είναι πραγματικά οι σούπερ ήρωες στον κόσμο μας. Με αυτόν τον τρόπο, μπαίνουν στη θέση της Έλλης, αντιμετωπίζουν τα διλήμματά της και σκέφτονται πώς θα δρούσαν τα ίδια. Στο τέλος ζωγραφίζουν σε χαρτί τις δικές τους σκέψεις για το πώς πρέπει να είναι ένας σούπερ ήρωας, τι στοιχεία πρέπει να έχει, τι τα κάνει τα ίδια να αισθάνονται όμορφα. Σε ένα εργαστήρι έχει συμβεί να συνειδητοποιήσουν τα παιδιά ότι κι αυτά, βοηθώντας τους φίλους τους όταν είναι στεναχωρημένοι, είναι κατά κάποιον τρόπο σούπερ ήρωες!
Όταν βλέπεις τον κόσμο μέσα από τα μάτια του παιδιού, όπου όλα είναι καινούργια και έντονα και μεγάλα, έρχεσαι κοντά του, δίπλα του
Η παράσταση–εργαστήρι «Μια τελεία… είναι μόνο η αρχή!» επιστρέφει για 4η χρονιά ως sold out δράση. Τι πιστεύετε ότι χρειάζονται περισσότερο σήμερα τα παιδιά, ώστε μια αφήγηση για προσπάθεια και επιμονή να τα αγγίζει τόσο βαθιά;
Σταυρούλα: Έχουν ανάγκη αυτοί τους οποίους εμπιστεύονται και αγαπούν να τους έχουν κοντά τους! Να είναι αυτοί που θα τους δείξουν ενδιαφέρον, θα αφιερώσουν χρόνο, δεν θα τους απορρίψουν και θα τους ενθαρρύνουν να τολμήσουν όσα ονειρεύονται.
Βασίλης: Χρειάζεται να μιλάς όσο πιο ειλικρινά και αγνά μπορείς. Όταν βλέπεις τον κόσμο μέσα από τα μάτια του παιδιού, όπου όλα είναι καινούργια και έντονα και μεγάλα, έρχεσαι κοντά του, δίπλα του. Μ’ αυτόν τον τρόπο, η «αυτοπεποίθηση» δεν είναι πλέον μια μεγάλη δύσκολη λέξη, αλλά κάτι που το παιδί το αναγνωρίζει και μπορεί να ταυτιστεί, να ενθαρρυνθεί και να δει τις δικές του δυνάμεις.
Θα ήταν αδύνατον να στηθούν τέτοιες παραστάσεις χωρίς τη συμβολή παιδοψυχολόγου
Η νέα παραγωγή «Πώς να γίνεις Σούπερ Ήρωας!» δημιουργήθηκε με τη συμβολή παιδοψυχολόγου. Ποιες ανάγκες των παιδιών θελήσατε να καλύψετε και ποιες “υπερδυνάμεις” θεωρείτε πιο κρίσιμες για τη σύγχρονη παιδική ηλικία;
Σταυρούλα: Θα ήταν αδύνατον να στηθούν τέτοιες παραστάσεις χωρίς τη συμβολή παιδοψυχολόγου! Η Στέλλα Μουδάτσου, ως έμπειρη παιδοψυχολόγος, μας συμβουλεύει και μας καθοδηγεί, διότι αγγίζουμε πολύ ευαίσθητες χορδές της παιδικής ψυχής. Στη συνέχεια, η Χριστίνα Μουδάτσου επιμελείται το στήσιμο του εργαστηρίου και μας εκπαιδεύει ώστε να μπορούμε να διαχειριζόμαστε τις σκέψεις και τις απόψεις των παιδιών. Με την καινούρια παράσταση «Πώς να γίνεις Σούπερ Ήρωας!», γίνεται μια προσπάθεια να καταλάβουν τα παιδιά ότι οι πραγματικοί Σούπερ Ήρωες βρίσκονται ανάμεσά μας· τους συναντάμε στα απλά και καθημερινά πράγματα! …ακόμα και στον καθρέφτη μας, γιατί όλοι κρύβουμε μέσα μας υπερδυνάμεις! Η ενσυναίσθηση, η συνεργασία, το να είμαι δίκαιος με τους άλλους, να διαχειρίζομαι τον θυμό μου, η αυτοπεποίθηση!
Βασίλης: Στην παράσταση βλέπουμε δύο παιδιά, την Έλλη, που μόλις έχει μετακομίσει και φοβάται πως δε θα κάνει καινούργιους φίλους, και τον Μίλτο, ένα πολύ κλειστό παιδί που απομονώνεται διαρκώς. Στα πρόσωπά τους εκφράζεται η ανάγκη για αποδοχή, για αγάπη, για κατανόηση — ανάγκες πολύ βασικές στα παιδιά, και στο σπίτι και στο σχολείο. Το να βλέπουν τους ήρωες του έργου να περνούν τις ίδιες ανησυχίες και να φτάνουν στο τέλος να τις αγκαλιάσουν είναι ανακουφιστικό και απίστευτα ενθαρρυντικό. Καταλαβαίνουν ότι και τα ίδια έχουν, με τη σειρά τους, τις δικές τους υπερδυνάμεις. Το να προσκαλεί κάποιο παιδί ένα άλλο, πιο μοναχικό παιδί στο παιχνίδι της παρέας είναι μια υπερδύναμη. Το να λένε τα παιδιά μεταξύ τους «δεν πειράζει» όταν αποτυγχάνουν, το να παραδέχονται τα λάθη τους, το να υποστηρίζουν το ένα το άλλο — όλα αυτά είναι τρομερές υπερδυνάμεις.
Το παιδί καταλαβαίνει απευθείας πότε κάποιος πάει να του κουνήσει το δάχτυλο και να το διδάξει
Τα έργα αυτά αγγίζουν δύσκολα θέματα — σχολικός εκφοβισμός, φόβος, διαφορετικότητα — με τρόπο ανάλαφρο και ταυτόχρονα ουσιαστικό. Ποιο είναι το μεγαλύτερο στοίχημα όταν προσπαθείτε να μιλήσετε για τέτοια ζητήματα σε παιδιά 3 έως 10 ετών;
Σταυρούλα: Όταν βλέπεις ότι τα παιδιά δεν θέλουν να αποχωρήσουν από τον χώρο όπου έγινε η παράσταση και επαναλαμβάνουν ατάκες, στίχους τραγουδιών και έρχονται και μας διηγούνται πράγματα από τη ζωή τους σε αντιδιαστολή με τους ήρωες του έργου, τότε το στοίχημα έχει πετύχει..!
Βασίλης: Νομίζω είναι σημαντικό να καταφέρεις να βγεις από τη θέση του «μεγάλου». Το παιδί καταλαβαίνει απευθείας πότε κάποιος πάει να του κουνήσει το δάχτυλο και να το διδάξει. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι που τις περισσότερες φορές «κλειδώνει». Όταν όμως έρχεσαι κοντά του με ειλικρίνεια και νοιάξιμο, τότε κι εκείνο έρχεται δίπλα σου και μπορείτε να μιλήσετε για αυτά που το απασχολούν.
Μπορείτε να θυμηθείτε κάποια στιγμή ή αντίδραση παιδιού που επιβεβαιώνει περισσότερο ότι η τέχνη μπορεί πραγματικά να μεταμορφώσει έναν μικρό θεατή;
Σταυρούλα: Φέτος, σε μια παράσταση στο θέατρο, ένα παιδί ζωγράφισε ως Σούπερ Ήρωα έναν μπαμπά με μπέρτα που πηγαίνει σε ένα ορφανοτροφείο και υιοθετεί ένα κοριτσάκι. Ήταν πολύ συγκινητικό… Όπως επίσης, μια χρονιά σε ένα σχολείο, στο εργαστήρι της παράστασης «Μια τελεία είναι… μόνο η αρχή!», ένα παιδάκι που ήταν εντελώς αρνητικό να συμμετέχει στις δράσεις, μετά τη συζήτηση που κάναμε, πήρε ένα χρώμα και μας είπε ότι «εγώ δεν ξέρω να ζωγραφίζω αλλά θα φτιάξω τελίτσες όπως ο Πέρρυ!». Είχε τόση λαχτάρα και ενθουσιασμό ο τρόπος που το είπε, που δεν περιγράφονται τα συναισθήματα εκείνης της μικρής στιγμής..!
Βασίλης: Σε κάθε παράσταση έχουμε μικρά, γλυκά περιστατικά όπου τα παιδιά είτε θα υποστηρίξουν τους ήρωες, είτε θα χαρούν υπέρμετρα με τη χαρά τους, είτε θα στεναχωρηθούν με τη λύπη τους. Σε μια παράσταση του «Μια τελεία είναι μόνο η αρχή», στο σημείο όπου η αδερφή του κεντρικού χαρακτήρα, του Πέρρυ, λέει στα παιδιά ότι αποκλείεται ο Πέρρυ να κατάφερε να ζωγραφίσει αφού όλο τα παρατάει, ένα παιδάκι φώναξε με όλη του τη δύναμη και με ένα αίσθημα δικαιοσύνης: «Αυτή τη φορά όμως προσπάθησε!». Εκεί καταλαβαίνεις πόσο έχει περάσει για τα καλά στο παιδί ότι ακόμα κι αν αποτυγχάνεις, μπορείς να τα καταφέρεις όταν δεν σταματάς να προσπαθείς.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΕΔΩ ΚΑΙ ΕΔΩ
