ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΕΤΑΞΑ: Καρκίνος Μαστού & Καρδιογκολογία στις μέρες του Κορωνοϊού

– Η Μονάδα Καρδιογκολογίας του Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Πειραιά «Μεταξά» για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού

– Τι πρέπει να γνωρίζουμε για Καρκίνο Μαστού και Καρδιογκολογία στις μέρες του Κορωνοϊού 

– Η ανάγκη παρακολούθηση γυναικών με καρκίνο του Μαστού από τη Μονάδα Καρδιογκολογίας

– Το Νοσοκομείο Μεταξά συμμετέχει στις δράσεις πρόληψης ενάντια στον Καρκίνο

Με   αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου του Μαστού (25/10/2020) οι Καρδιολόγοι της Μονάδος Καρδιο-Ογκολογίας  του Γενικού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου  Μεταξά
αποστέλλουμε  μήνυμα συμπαράστασης και ενημέρωσης στις γυναίκες ασθενείς, φίλες και συγγενείς που δίνουν τη δύσκολη μάχη κατά του ισχυρού αυτού εχθρού που όμως δεν είναι αήττητος.

Θα θέλαμε να κομίσουμε μηνύματα αισιοδοξίας σε καθεμία από τις ασθενείς μας ξεχωριστά και να τις βεβαιώσουμε όλες πως θα  συμπράττουμε πάντα τελεσφόρα  με τους κύριους θεράποντες, τους ογκολόγους ,τους ακτινοθεραπευτές και τους χειρουργούς για να προλάβουμε και να αντιμετωπίσουμε τις παρενέργειες της αντινεοπλασματικής αγωγής από το καρδιαγγειακό σύστημα.

Έχει πλέον καταστεί σαφές πως η σύγχρονη αντινεοπλασματική θεραπευτική (χειρουργική, φαρμακευτική και ακτινοθεραπευτική ) έχει αλλάξει ολοκληρωτικά την επιβίωση των ασθενών με καρκίνο του μαστού μειώνοντας κατά 40% τη θνησιμότητα συγκριτικά με προηγούμενες δεκαετίες. Η εξέλιξη των διαγνωστικών μεθόδων συνεπικουρεί στην έγκαιρη διάγνωση και η πρόοδος στη συστηματική θεραπεία συνεπάγεται ικανοποιητικά ποσοστά πλήρους ίασης ακόμα και σε περιπτώσεις   προχωρημένης νόσου λόγω εισαγωγής στη θεραπευτική φαρέτρα νέων χημειοθεραπευτικών,στοχευμένων ,ορμονικών παραγόντων και ανοσοθεραπείας  μετατρέποντας συχνά ακόμα και  τον μεταστατικό  καρκίνο του μαστού σε χρόνια νόσο.

Την αυξανόμενη θεραπευτική ανταπόκριση όμως ,συνοδεύει αύξηση της καρδιοτοξικότητας που επιφέρουν οι αντινεοπλασματικές θεραπείες με αποτέλεσμα να υπονομεύεται η συνολική πρόγνωση των ασθενών που πλέον εκτίθενται σε αυξημένο κίνδυνο πρώιμων ή όψιμων καρδιαγγειακών επιπλοκών.

Η πρώιμη ανίχνευση ει δυνατόν σε υποκλινικό,ασυμπτωματικό στάδιο και η θεραπευτική διαχείριση  των ασθενών με καρκίνο που εμφανίζουν καρδιοτοξικότητα από την ογκολογική θεραπεία αποτελούν γνωστικό αντικείμενο της Καρδιο-Ογκολογίας και  προσλαμβάνουν ιδιαίτερο συντελεστή διαχείρισης στο σκαιώδες  πλαίσιο  της COVID πανδημίας.

Στις δύσκολη περίοδο που διανύουμε , οι ασθενείς με νεοπλασίες και καρδιαγγειακές επιπλοκές διαμορφώνουν έναν ιδιαίτερα ευάλωτο πληθυσμό ιδίως όταν αυτές οι νοσολογικές οντότητες συνυπάρχουν. Οι διαμορφωθείσες νέες  συνθήκες επιβάλλουν έγκαιρη ανίχνευση των ομάδων υψηλού κινδύνου και στοχευμένη προστασία τους.

Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας και της ακτινοθεραπείας αφορούν κυρίως στην εμφάνιση ασυμπτωματικής δυσλειτουργίας της αριστεράς κοιλίας που αν ανιχνευτεί εγκαίρως είναι αναστρέψιμη αλλά και καρδιακής ανεπάρκειας .Επίσης μπορεί να επισυμβούν αρρυθμίες, υπέρταση ,οξέα στεφανιαία σύνδρομα και θρομβοεμβολικά επεισόδια. Ο κίνδυνος καρδιοτοξικότητας ποικίλλει και εξαρτάται αφ’ενός  από την τυχόν προϋπάρχουσα  καρδιοπάθεια (καρδιακή ανεπάρκεια, στεφανιαία νόσο ) και την ύπαρξη προδιαθεσικών παραγόντων όπως η παχυσαρκία, η υπέρταση,η δυσλιπιδαιμία , το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης και αφ’ετέρουαπό το είδος και τη δόση της θεραπείας στην οποία θα υποβληθεί η ασθενής.

Πιο συγκεκριμένα σε κατηγορία υψηλού κινδύνου  εμπίπτουν οι ασθενείς που θα λάβουν

1.υψηλή δόση ανθρακυκλινών>=250 mg/m²

2.υψηλή δόση ακτινοθεραπείας > 30 Gy ,εάν η καρδία συμπεριλαμβάνεται στο υπό ακτινοβόληση πεδίο

3.συνδυασμό χημειοθεραπείας με ανθρακυκλίνεςκαι ακτινοθεραπείας .

Όταν σχεδιάζεται να χορηγηθούν χαμηλότερες των 250 mg/m² δόσεις ανθρακυκλινών σε δυνητικά υψηλό κίνδυνο καρδιοτοξικότητας ανήκουν οι γυναίκες που

1.θα λάβουν ακολούθως θεραπεία με το μονοκλωνικό αντίσωμα τραστουζουμάμπη  (Herceptin

2.είναι άνω των 60 ετών

3.έχουν πολλαπλούς (>2) από τους προαναφερθένετες παράγοντες κινδύνου (υπέρταση,κάπνισμα)

4. έχουν  οριακή λειτουργικότητα της αριστεράς κοιλίας προ της έναρξης της ογκολογικής θεραπείας.

Οι ασθενείς αυτές θα πρέπει να παρακολουθούνται πριν ,κατά τη διάρκεια και 6 και 12 μήνες μετά το πέρας της  θεραπείας τους ανά τακτά διαστήματα από εξειδικευμένο καρδιοογκολόγο. Η παρακολούθηση γίνεται με πλήρη κλινική εξέταση, Ηλεκτροκαρδιογράφημα και Υπερηχογράφημα προς αξιολόγηση  του κλάσματος εξώθησης αλλά και των λοιπών καρδιακών δομών (βαλβίδων, περικαρδίου) ενώ η συχνότητα αυτής καθορίζεται ανάλογα με το ατομικό επίπεδο κινδύνου ή την θετικοποίηση πρωίμων ευαίσθητων δεικτών, όπως η τροπονίνη . Ισχυρή ένδειξη έχει η διενέργεια υπερηχογραφήματος προ της έναρξης της αγωγής για να υπάρχει συγκριτική μελέτη αναφοράς. Κομβική επίσης σημασία ενέχει η υιοθέτηση υγιεινοδιαιτητικών κανόνων, η ήπια σωματική άσκηση ,η απώλεια βάρους ,η άμεση διακοπή του καπνίσματος και η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου και των λιπιδίων του αίματος στα φυσιολογικά όρια.

Κατά περίπτωση ,ο καρδιοογκολόγος  θα υποδείξει εξετάσεις που θα προσφέρουν επιπρόσθετη διαγνωστική πληροφορία (πχ. μαγνητική τομογραφία καρδίας ). Η συχνή παρακολούθηση θα οδηγήσει στην έγκαιρη διάγνωση της καρδιοτοξικότητας και την χορήγηση καρδιοπροστατευτικών φαρμάκων. Παράλληλα μπορεί να συζητηθεί με τον ογκολόγο χορήγηση εναλλακτικής λιγότερο καρδιοτοξικής ογκολογικής θεραπείας εάν είναι διαθέσιμη και παρέχει παρόμοια αντινεοπλασματική αποτελεσματικότητα ενώ όταν εμφανιστεί συμπτωματική καρδιακή ανεπάρκεια θα πρέπει να θεραπευτεί άμεσα σύμφωνα με τις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες.

Η συχνότητα των παρακλινικών εξετάσεων έχει τελευταίως τροποποιηθεί λόγω της πανδημίας με συνέπεια να επιβάλλεται συχνά η αναβολή προγραμματισμένων εξετάσεων λόγω αύξησης κρουσμάτων και να χρειάζεται συνεχής ενημέρωση για την εμφάνιση συμπτωματολογίας σχετιζόμενης με την COVID λοίμωξη. Τονίζεται όμως πως οι ογκολογικοί ασθενείς υψηλού κινδύνου για καρδιοτοξικότητα παρακολουθούνται σε τακτική βάση με τήρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας αλλά και της ηθικής υποχρέωσης παροχής φροντίδας και πρόσβασης σε διαγνωστικές μεθόδους και θεραπείες που μειώνουν τη νοσηρότητα και τη θνητότητα.

Στο Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Μεταξά  Πειραιά   θεσμοθετήθηκε και λειτουργεί  από  το  2012  με πρωτοβουλία  και  συντονισμένες  ενέργειες της διευθύντριας  καρδιολόγου Μιχαλοπούλου Έλενας  (βάσει της απόφασης  9 Δ.Σ της 13/7.6.12 συνεδρίασης και σύμφωνα με τον Οργανισμό του ΓΑΝΠ Μεταξά ( άρθρο 6,παρ.3 ΦΕΚ 1484/1-5-12 ) η πρώτη εν Ελλάδι αυτόνομη  Μονάδα  Καρδιο-Ογκολογίας.

Η Μονάδα Καρδιο-Ογκολογίας   συμμετέχει σε πανελλήνια και πανευρωπαϊκά  πρωτόκολλα ογκολογικών ασθενών με καρδιαγγειακές επιπλοκές επαγόμενες από την αντικαρκινική  αγωγή  και παράγει πλούσιο κλινικό και ερευνητικό έργο .Πιο συγκεκριμένα, από τη Στατιστική Υπηρεσία του Νοσοκομείου Μεταξά   προκύπτει πως  το 2019 εξετάστηκαν στη Μονάδα Καρδιο-Ογκολογίας  1583 εξωτερικοί  ασθενείς ενώ 4500 ογκολογικοί νοσηλευόμενοι ασθενείς  έτυχαν διαγνωστικής και θεραπευτικής καρδιο-ογκολογικής προσέγγισης.

Η ομάδα της Μονάδας Καρδιογκολογίας του Νοσοκομείου Μεταξά μαζί με τον Αν. Διοικητή Σαράντο Ευσταθόπουλο


Στη Μονάδα Καρδιο-Ογκολογίας είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί υπερηχογράφημα καρδίας (διαθωρακικική και διοισοφάγεια μελέτη), εκτίμηση της ινότροπης απάντησης στην κόπωση, 24-ωρη περιπατητική καταγραφή αρτηριακής πίεσης και ρυθμού και αναίμακτη διερεύνηση ισχαιμίας με testκοπώσεως , σπινθηρογράφημα καρδίας με Tl-201 και δυναμική υπερηχογραφία. Σε πρόσφατο Πανελλήνιο Registry καταγραφής καρδιοτοξικότηταςαπό 15 Νοσοκομεία Πανελληνίως   το ΓΑΝΠ Μεταξά συμμετείχε ι με τον μεγαλύτερο  αριθμό ασθενών ,εκπονεί από κοινού με τη Θεραπευτική Κλινική του ΕΚΠΑ ερευνητικές εργασίες  για την δυνατότητα πρόβλεψης της καρδιοτοξικότητας σε ασθενείς  με καρκίνο του μαστού  με πρόσφατη  βράβευση των πρωτολείων αποτελεσμάτων σε Συνέδριο Καρδιακής Ανεπάρκειας ( με κύρια ερευνήτρια την Μιχαλοπούλου Έλενα) ενώ η κ.Μιχαλοπούλου είναι από τους κύριους συγγραφείς των κατευθυντηρίων οδηγιών για την καρδιοτοξικότητα που απεικονίζουν την ελληνική πραγματικότητα στο γνωστικό αντικείμενο της Καρδιο-Ογκολογίας .
Επίσης το Νοσοκομείο μας καινοτομεί  στην συγκρότηση Ομάδος Καρδιο-Ογκολογίας που αποτελείται από ιατρούς όλων  των ειδικοτήτων ,ειδικευμένους νοσηλευτές και ψυχολόγο με στόχο την συνολική και στοχοπροσηλωμένη αντιμετώπιση  των γυναικών με καρκίνο του μαστού.
Οι επιμελητές  Καρδιολόγοι της Μονάδος Καρδιο-Ογκολογίας σακκαλή Ελένη και Τσιαχρή  Γεωργία  έχουν προϋπηρεσία σε Ογκολογικά Νοσοκομεία και έχουν εξειδικευτεί στη διαχείριση καρδιο-ογκολογικών ασθενών ενώ κάθε χρόνο συμμετέχουν ενεργά με δημοσιεύσεις, διαλέξεις ,ανακοινώσεις και δημοσιεύσεις σε Διεθνή και Πανελλήνια συνέδρια με σκοπό την εξέλιξη της Καρδιο-Ογκολογίας.

Σε όλη τη διάρκεια της πανδημίας η Ομάδα Καρδιο-Ογκολογίας τηρώντας αυστηρά τα πρωτόκολλα ασφάλειας του υγιειονομικού προσωπικού και των  ασθενών για την πρόληψη διασποράς της COVIDλοίμωξης αντιμετώπισε αποτελεσματικά τα επείγοντα καρδιο-ογκολογικά προβλήματα (οξέα στεφανιαίασύνδρομα,επιπωματισμοί,πνευμονικές εμβολές) ενώ με τα εργαλεία της σύγχρονης τεχνολογίας εφήρμοσε πρακτικές τηλε-παρακολούθησης των καρδιο-ογκολογικών ασθενών.

Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι ο πυλώνας της διαχείρισης τόσο των ογκολογικών νοσημάτων όσο και των καρδιαγγειακών τους παρενεργειών και λαμβάνει ιδιαίτερη αξία κατά τη διάρκεια της COVID πανδημίας όταν οι ευπαθείς ομάδες δεν πρέπει να εκτεθούν στον ιο αλλά παράλληλα πρέπει να λάβουν απρόσκοπτα την αντικαρκινική τους θεραπεία και να προστατευτούν από τις παρενέργειες αυτής. Η διασφάλιση ενός υγιούς καρδιαγγειακούς συστήματος είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της αντικαρκινικής θεραπείας

Κάθε 25η Οκτωβρίου αλλά και καθημερινά από τις επάλξεις μας στο πεδίο της μάχιμης Καρδιο-Ογκολογίας  συνδράμουμε τη γυναίκα με καρκίνο μαστού και φιλοδοξούμε να είμαστε αρωγοί μαζί με τους ογκολόγους, χειρουργούς και ακτινοθεραπευτές  στην διασφάλιση του βέλτιστου προδόκιμου επιβίωσης.

ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΡΔΙΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΜΕΤΑΞΑ

Μιχαλοπούλου Έλενα

Καρδιολόγος

Διευθύντρια Μονάδος Καρδιο-Ογκολογίας

e.mihalopoulou@metaxahospital.gr

τηλ 213-2079219

Σακκαλή Ελένη

Καρδιολόγος

Επιμελήτρια Μονάδος Καρδιο-Ογκολογίας

sakkali@metaxahospital.gr

τηλ 2132079620

Τσιαχρή Γεωργία

Καρδιολόγος

Επιμελήτρια Μονάδος Καρδιο-Ογκολογίας

gitsih@gmail.com

213-2079620

Λίγγα Γεωργία

Επισκέπτρια Υγείας-Νοσηλεύτρια Μονάδος Καρδιο-Ογκολογίας

[email protected]

213-2079219