Το «σταυρόλεξο» με τους φόρους


Εχοντας να αντιμετωπίσει από τη μία πλευρά τις εσωκομματικές πιέσεις για υλοποίηση των προεκλογικών εξαγγελιών της και από την άλλη τους δανειστές, που, όσο θα περνάει ο καιρός, θα ζητούν ολοένα και πιο επιτακτικά την τήρηση των συμφωνηθέντων, η κυβέρνηση μπαίνει στα… βαθιά. Η εξειδίκευση των όσων αναφέρει το e-mail Βαρουφάκη (και μάλιστα με ασφυκτική προθεσμία λίγων εβδομάδων) θα είναι μια επίπονη διαδικασία για το Μέγαρο Μαξίμου, καθώς θα κληθεί πλέον να λάβει συγκεκριμένες αποφάσεις σε «καυτά» θέματα. Θα καταργήσει τον ΕΝΦΙΑ και με τι θα τον αντικαταστήσει; Τι θα κάνει με την εξαγγελία για το αφορολόγητο όριο στα 12.000 ευρώ; Τι θα αλλάξει στον ΦΠΑ και κατά πόσο θα συμμορφωθεί με τις υποδείξεις των δανειστών, που ζητούν επιτακτικά από το 2011 να καταργηθεί ο υπερμειωμένος συντελεστής του 6,5% και οι χαμηλοί συντελεστές στα νησιά;

Τα μέτωπα στη φορολογία έχουν ως εξής:

-Ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών: Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, η κυβέρνηση δέχεται ήδη ασφυκτικές πιέσεις από τους θεσμούς η ρύθμιση των 100 δόσεων, αλλά και το «κούρεμα» να μην είναι ανοικτά για όλους, αλλά να θεσπιστούν κριτήρια, ώστε να μην ενταχθούν και αυτοί που μπορούν να πληρώσουν. Μετά την εξαγγελία του περιεχομένου της ρύθμισης από την αναπληρώτρια υπουργό Νάντια Βαλαβάνη, που ακολούθησε την αποστολή της λίστας στο Eurogroup, ο κ. Βαρουφάκης υποστήριξε ότι μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες θα οριστικοποιηθούν οι αλλαγές, καθώς υπάρχουν κάποιες ιδέες από οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ.

-ΕΝΦΙΑ: Η κυβερνητική εξαγγελία για άμεση κατάργηση του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων και αντικατάστασή του από έναν Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας, ο οποίος όμως θα αποδίδει έως και 2 δισεκατομμύρια ευρώ λιγότερα σε σχέση με τον ΕΝΦΙΑ, θα περάσει από χίλια κύματα, καθώς πλέον η Ελλάδα έχει υπογράψει ότι δεν θα προχωρήσει σε μονομερείς κινήσεις με δημοσιονομικό κόστος. Η κυβέρνηση θα πρέπει να αποφασίσει άμεσα, καθώς όσο καθυστερεί, τόσο περιορίζονται οι δόσεις με τις οποίες θα μπορεί να εξοφλήσει ο φορολογούμενος τον νέο φόρο ακινήτων (άρα και η εισπραξιμότητα του φόρου). Ο ΕΝΦΙΑ για το 2015 ήταν προγραμματισμένο να ξεκινήσει να εισπράττεται από τον Μάιο, καθώς μέχρι τον Μάρτιο πρέπει να έχουν γίνει οι διορθώσεις στο έντυπο Ε9.

-Αφορολόγητο 12.000 ευρώ: Από μόνη της, η αύξηση του αφορολογήτου στα 12.000 ευρώ κοστίζει -δημοσιονομικά- τουλάχιστον 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ. Αν, μάλιστα, συνυπολογιστεί η εξαγγελία ότι η νέα κλίμακα θα είναι ενιαία για όλα τα εισοδήματα (δηλαδή θα συμπεριλαμβάνει τους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά και τους εισοδηματίες), το δημοσιονομικό κόστος ανεβαίνει ακόμη περισσότερο. Ο λόγος; Περίπου οι 8 στους 10 επαγγελματίες και επιτηδευματίες δηλώνουν εισοδήματα κάτω από 12.000 ευρώ. Ολοι αυτοί δεν θα πληρώνουν, ενώ με το ισχύον καθεστώς πληρώνουν φόρο 26%. Ετσι, το δημοσιονομικό κόστος μπορεί να εκτιναχτεί πάνω από τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν μπορεί να αντληθεί από τη φορολόγηση με υψηλότερους συντελεστές των μεσαίων και υψηλών εισοδημάτων. Ο κ. Βαρουφάκης υποστήριξε ότι η αύξηση του αφορολογήτου στα 12.000 ευρώ θα γίνει σταδιακά και σε σχέση με την εξέλιξη των οικονομικών μεγεθών.

-ΦΠΑ: Οι πιέσεις από την πλευρά των δανειστών, ειδικά του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, είναι έντονες από το 2011 και κινούνται σε δύο κατευθύνσεις: να καταργηθεί ο υπερχαμηλός συντελεστής του 6,5% και να εκλείψει το ειδικό καθεστώς στα νησιά. Εκτιμάται ότι αυτά τα μέτρα μπορούν να αποφέρουν έσοδα ακόμη και 600 εκατ. ευρώ ετησίως, ανάλογα βέβαια με τις επιπτώσεις που θα υπάρξουν στη ζήτηση. Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι δεν θα λάβει υφεσιακά μέτρα μέσα στο τετράμηνο της παράτασης, ωστόσο μέχρι τον Απρίλιο θα πρέπει να έχει εξειδικεύσει σε ποιες ακριβώς αλλαγές θα προχωρήσει όσον αφορά στον ΦΠΑ.

-Καταπολέμηση φοροδιαφυγής: «Το να κάνεις πρόβλεψη για το τι μπορεί να αποδώσει η μάχη κατά της φοροδιαφυγής είναι σαν να ζητάς από αρχαιολόγο να εκτιμήσει εκ των προτέρων τι θα φέρει στο φως η σκαπάνη» έλεγε δηκτικά ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών όταν κλήθηκε να προβλέψει την εισπρακτική απόδοση του μέτρου. Βέβαια, ο υπουργός Επικρατείας για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, Π. Νικολούδης, έχει μιλήσει για ένα ποσό της τάξεως των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ από τις λίστες που διερευνά (λίστα Νικολούδη, Λαγκάρντ κ.λπ.).

Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Δημήτρης Μάρδας, από τη μεριά του, έχει κάνει εκτίμηση για έσοδα 1,5 δισ. ευρώ από το λαθρεμπόριο καυσίμων και 800 εκατ. ευρώ από το λαθρεμπόριο τσιγάρων. Το ζήτημα είναι τι μπορεί να εισπραχθεί μέσα στο 2015, ενώ πάντοτε παραμένει στο τραπέζι το ενδεχόμενο της επιβολής μέτρου τύπου «αυτοσυμμόρφωσης», τόσο για αυτούς που έβγαλαν χρήματα με εμβάσματα στο εξωτερικό όσο και για αυτούς που εμφανίζονται στη λίστα Λαγκάρντ.

Επανεξέταση απαλλαγών και Περιουσιολόγιο

Η κατάργηση των φορολογικών απαλλαγών και η διατήρηση του αφορολογήτου της κλίμακας σε χαμηλά επίπεδα (κάτι που έρχεται φυσικά σε ευθεία αντίθεση με τις προεκλογικές εξαγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ) αποτελούν πάγια θέση των δανειστών και έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς μέσα από επίσημες εκθέσεις που συντάχθηκαν για την Ελλάδα στο πλαίσιο των μνημονίων (π.χ. έκθεση ΔΝΤ). Ηδη, οι περισσότερες απαλλαγές, ειδικά για τα φυσικά πρόσωπα, έχουν καταργηθεί.

Ενεργές, αν και «ψαλιδισμένες», παραμένουν ελάχιστες εκπτώσεις, όπως αυτή των ιατρικών δαπανών, η έκπτωση για τα άτομα με αναπηρία κ.λπ. Πιθανό είναι να βρεθεί στο στόχαστρο των δανειστών η έκπτωση που γίνεται στην παρακράτηση φόρου από μισθούς και συντάξεις (1,5%), μέτρο που μπορεί να αποφέρει περί τα 60 εκατ. ευρώ, με αντίστοιχη μείωση βέβαια των καθαρών αποδοχών για όλους τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους.

Το μέτρο περιλαμβάνεται στο e-mail Βαρουφάκη, αλλά η υλοποίησή του προϋποθέτει πολύμηνη προεργασία. Υποτίθεται ότι οι προετοιμασίες για ένα «απλοποιημένο» Περιουσιολόγιο έχουν ξεκινήσει από το 2013, με στόχο να καταγραφούν περιουσιακά στοιχεία, πλην καταθέσεων, ομολόγων κ.λπ. Ακόμη, η επιτροπή που έχει συνταχθεί δεν έχει καταθέσει το πόρισμά της. Αν η νέα κυβέρνηση αποφασίσει να «φακελώνονται» και οι καταθέσεις (αναλαμβάνοντας φυσικά το ρίσκο για αύξηση των εκροών), θα χρειαστεί τουλάχιστον έναν χρόνο για την υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού.

Πηγή: moneypro.gr