Πρόκειται για πολύ λεπτά σωματίδια άμμου και ορυκτών που μεταφέρονται από την έρημο Σαχάρα μέσω ισχυρών αέριων ρευμάτων και νοτιάδων
Η αφρικανική σκόνη επιστρέφει στην Ελλάδα, καθώς οι μετεωρολογικές συνθήκες ευνοούν τη μεταφορά της από τη Σαχάρα προς τη χώρα μας. Σύμφωνα με την ΕΜΥ, ο καιρός θα είναι γενικά αίθριος στις περισσότερες περιοχές, ενώ στα βόρεια αναμένονται από το μεσημέρι τοπικές βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες.
Παράλληλα, οι νοτιάδες θα μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες σκόνης στην ατμόσφαιρα, επηρεάζοντας κυρίως την ορατότητα και την ποιότητα του αέρα. Τι είναι όμως η αφρικανική σκόνη και γιατί το φαινόμενο εμφανίζεται τόσο συχνά στη χώρα μας;
Τι είναι η αφρικανική σκόνη
Η αφρικανική σκόνη είναι ένα φυσικό φαινόμενο που επηρεάζει συχνά την Ελλάδα, κυρίως την άνοιξη αλλά και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Πρόκειται για πολύ λεπτά σωματίδια άμμου και ορυκτών που μεταφέρονται από την έρημο Σαχάρα μέσω ισχυρών αέριων ρευμάτων και νοτιάδων, ταξιδεύοντας εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα μέχρι να φτάσουν στη Μεσόγειο και τη χώρα μας.
Πώς δημιουργείται
Η Σαχάρα, η μεγαλύτερη θερμή έρημος του πλανήτη, αποτελεί τη σημαντικότερη πηγή αιολικής σκόνης στον κόσμο. Κάθε χρόνο δισεκατομμύρια τόνοι σκόνης ανυψώνονται στην ατμόσφαιρα από ισχυρούς ανέμους και ανεμοθύελλες.
Τα μικροσκοπικά σωματίδια παραμένουν αιωρούμενα για αρκετές ημέρες και μεταφέρονται σε μεγάλες αποστάσεις. Εκτός από τη Μεσόγειο και την Ευρώπη, αφρικανική σκόνη έχει εντοπιστεί ακόμη και στη Σκανδιναβία, την Ιαπωνία και στη Βόρεια Αμερική.
Γιατί φτάνει στην Ελλάδα
Η μεταφορά της αφρικανικής σκόνης ευνοείται όταν αναπτύσσονται βαρομετρικά χαμηλά και ισχυροί νότιοι άνεμοι πάνω από τη Βόρεια Αφρική και τη Μεσόγειο.
Οι αέριες μάζες μεταφέρουν τα σωματίδια είτε μέσω της Αιγύπτου και της ανατολικής Μεσογείου είτε μέσω της Τυνησίας και της κεντρικής Μεσογείου. Όταν επικρατούν έντονοι νοτιάδες, η Ελλάδα βρίσκεται συχνά στην πορεία αυτών των αέριων μαζών, με αποτέλεσμα να καταγράφονται αυξημένες συγκεντρώσεις σκόνης στην ατμόσφαιρα.
Από τι αποτελείται
Η αφρικανική σκόνη αποτελείται κυρίως από ορυκτά στοιχεία, όπως πυρίτιο, αργίλιο, σίδηρο, ασβέστιο και μαγνήσιο. Ανάλογα με την περιοχή προέλευσής της και τη διαδρομή που ακολουθεί, μπορεί να περιέχει και οργανικά υλικά ή άλλα μικροσωματίδια που μεταφέρονται μαζί της.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις
Η παρουσία αφρικανικής σκόνης στην ατμόσφαιρα μπορεί να προκαλέσει μείωση της ορατότητας, να δημιουργήσει τη χαρακτηριστική «θολή» εικόνα του ουρανού και, σε συνδυασμό με τη βροχή, να οδηγήσει στο γνωστό φαινόμενο της λασποβροχής.
Παράλληλα, οι υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων μπορούν να επηρεάσουν την ανθρώπινη υγεία, ιδιαίτερα τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.
Οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά, οι έγκυες, καθώς και άτομα με άσθμα, χρόνια αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα είναι πιθανό να εμφανίσουν ερεθισμό στα μάτια, τη μύτη και τον λαιμό, βήχα, δύσπνοια ή επιδείνωση των συμπτωμάτων τους.
Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η παρατεταμένη έκθεση σε αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων, ιδιαίτερα των πολύ μικρών σωματιδίων PM2.5, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αναπνευστικών και καρδιαγγειακών επιπλοκών. Για τον λόγο αυτό, κατά τη διάρκεια έντονων επεισοδίων μεταφοράς αφρικανικής σκόνης, οι ειδικοί συνιστούν τον περιορισμό της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους και της έντονης σωματικής άσκησης, κυρίως για όσους ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες.
Παρότι πρόκειται για ένα απολύτως φυσικό φαινόμενο που καταγράφεται εδώ και χιλιάδες χρόνια, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συχνότητα και η ένταση των επεισοδίων μεταφοράς σκόνης ενδέχεται να επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή και την ερημοποίηση, καθιστώντας το φαινόμενο ολοένα και συχνότερο και εντονότερο σε αρκετές περιοχές της Μεσογείου.
