Επιμέλεια συνέντευξης: Τσιαούση Δήμητρα
Η ομάδα Artelix ανεβάζει στη σκηνή το εμβληματικό αριστούργημα του Χένρικ Ίψεν, «Έντα Γκάμπλερ: New Generation», στο Θέατρο Λύχνος σε μια ανατρεπτική εκδοχή. Η Πολυξένη Καζάκου, σκηνοθέτρια της παράστασης μιλά στο PIRAEUS PRESS και ανοίγει τα φύλλα… της, σχετικά με την νέα της δουλειά, αποκαλύπτοντας «κρυφά» σημεία της Έντα.
Δεν σκηνοθετώ για να δείξω το έργο, αλλά για να δείξω πώς το έργο καίει μέσα μου σήμερα."
Γιατί επιλέξατε την "Έντα Γκάμπλερ" για να συστήσετε τη δική σας "New Generation" ματιά και τι πρεσβεύει η ομάδα Artelix σε αυτή τη νέα θεατρική πραγματικότητα;
Πολυξένη Καζάκου: Η Έντα Γκάμπλερ είναι η απόλυτη ηρωίδα που αρνείται να χωρέσει στα καλούπια της εποχής της. Για εμάς στην Artelix, η "New Generation" εκδοχή δεν αφορά μόνο την ηλικία των συντελεστών, αλλά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ελευθερία και τα αδιέξοδα του σήμερα. Η ομάδα μας δημιουργήθηκε με την ανάγκη να συνδέσουμε το κλασικό κείμενο με τη σύγχρονη αισθητική και τον ωμό ρεαλισμό. Σκηνοθετικά, με ενδιαφέρει να απογυμνώσω την Έντα από τα "βικτοριανά" της ενδύματα και να δείξω μια γυναίκα που θα μπορούσε να κάθεται δίπλα μας σε ένα μετρό ή να ποστάρει τη μοναξιά της στα social.
Ως σκηνοθέτης και ιδρυτής της Artelix, ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στο να δώσεις μια νέα πνοή σε ένα έργο του Ίψεν;
Π.Κ: Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να διατηρήσεις την πνευματικότητα του Ίψεν ενώ ταυτόχρονα σπας τη "θεατρική σύμβαση" που θέλει αυτά τα έργα να είναι αποστειρωμένα και μακρινά. Στην παράστασή μας, ο ρυθμός είναι καταιγιστικός. Η σκηνοθεσία μου εστιάζει στην ψυχολογική πίεση και στην κλειστοφοβική αίσθηση του χώρου, χρησιμοποιώντας σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα. Θέλω ο θεατής να νιώσει ότι η Έντα δεν είναι ένα "θύμα" του 19ου αιώνα, αλλά μια εκρηκτική προσωπικότητα που διεκδικεί τον έλεγχο της ζωής της με κάθε κόστος. Η Artelix είναι το όχημα για να προτείνουμε έναν κώδικα υποκριτικής που είναι άμεσος, σωματικός και ειλικρινής.
Είστε ένας δημιουργός που εστιάζει πολύ στην υποκριτική γραμμή. Τι είναι αυτό που απαιτείτε από τους ηθοποιούς σας για να υπηρετήσουν το όραμά σας στην Artelix;
Π.Κ.: Απαιτώ γενναιότητα και απόλυτη διαθεσιμότητα. Δεν με ενδιαφέρει η τεχνική τελειότητα αν δεν συνοδεύεται από ψυχικό ρίσκο. Στην Artelix, έχουμε χτίσει έναν κώδικα εμπιστοσύνης που μας επιτρέπει να φτάνουμε στα άκρα. Για την Έντα Γκάμπλερ, ζήτησα από τους συνεργάτες μου να μην «ερμηνεύσουν» τους ρόλους, αλλά να τους «κατοικήσουν». Η υποκριτική που πρεσβεύω είναι σωματική, άμεση και επικίνδυνη. Δεν φοβόμαστε να δείξουμε την ασχήμια ή την αδυναμία των χαρακτήρων. Αυτή η ωμότητα είναι, πιστεύω, η ειδοποιός διαφορά της δικής μου σκηνοθετικής ματιάς.
Πολλοί μιλούν για το ιδιαίτερο σκηνοθετικό σας στίγμα. Πώς καταφέρνετε στην "Έντα Γκάμπλερ" να διατηρήσετε τη στιβαρή δραματουργία του Ίψεν, δίνοντάς της ταυτόχρονα τη δική σας, ανατρεπτική "New Generation" πνοή;
Π.Κ.: «Για μένα, ο Ίψεν είναι η ραχοκοκαλιά.
Η δραματουργία του είναι ένας αξεπέραστος χάρτης της ανθρώπινης ψυχής και τη σεβόμαστε απόλυτα στην Artelix. Δεν ήθελα να "πειράξω" το κείμενο, αλλά να το φωτίσω από μια άλλη γωνία.
Διατηρώ ανέπαφη την κλασική δομή και τη δύναμη του λόγου, αλλά τις εμβαπτίζω σε μια σύγχρονη αισθητική. Η δική μου σκηνοθετική πινελιά βρίσκεται στις εντάσεις, στις σιωπές και στον τρόπο που η "New Generation" ματιά μου συναντά το παλιό, κλασικό δράμα. Χρησιμοποιώ το έργο ως έναν ζωντανό οργανισμό: η βάση είναι ο Ίψεν, αλλά οι παλμοί, η ατμόσφαιρα και η υποκριτική γραμμή ανήκουν στο σήμερα. Είναι μια συνάντηση του κλασικού με το τώρα, όπου η παράδοση δεν καταργείται, αλλά επαναπροσδιορίζεται μέσα από τη δική μου σκηνοθετική γλώσσα.
Πώς ισορροπείτε ανάμεσα στον σεβασμό προς το κλασικό κείμενο του Ίψεν και την ανάγκη σας να καταθέσετε μια ολόφρεσκη, δική σας πρόταση;
Π.Κ.: «Δεν θεωρώ ότι το κλασικό και το σύγχρονο είναι εχθροί. Για μένα, η δραματουργία του Ίψεν είναι το έδαφος πάνω στο οποίο πατάμε. Διατηρώ τη δομή, τη ροή και το βάθος των χαρακτήρων όπως τα οραματίστηκε ο συγγραφέας, αλλά ανασυνθέτω την ατμόσφαιρα. Η "δική μου" πινελιά δεν έρχεται για να ακυρώσει το παλιό, αλλά για να το απελευθερώσει από τη σκόνη του χρόνου. Χρησιμοποιώ σύγχρονους ρυθμούς, μια πιο "αιχμηρή" υποκριτική και μια αισθητική που μιλάει στον σημερινό άνθρωπο, κρατώντας όμως την καρδιά του έργου ζωντανή. Είναι ένας διάλογος ανάμεσα σε δύο εποχές.
Στην παράσταση "Έντα Γκάμπλερ - New Generation", δίνετε μεγάλη έμφαση στις λεπτομέρειες της υποκριτικής. Τι αναζητάτε από τους ηθοποιούς της Artelix πάνω στη σκηνή;
Π.Κ.: «Αναζητώ την αλήθεια της στιγμής.
Στην Artelix, δεν με ενδιαφέρει η "στημένη" απαγγελία. Ζητώ από τους ηθοποιούς μου να βουτήξουν στη δραματουργία με μια ωμότητα που σοκάρει, διατηρώντας όμως την ευγένεια του κλασικού κειμένου.
Η σκηνοθεσία μου απαιτεί απόλυτη συγκέντρωση στη λεπτομέρεια: μια ανάσα, μια παύση, ένα βλέμμα μπορούν να πουν περισσότερα από μια ολόκληρη σκηνή. Θέλω ο ηθοποιός να είναι "εκτεθειμένος", να γίνεται ο αγωγός ανάμεσα στον Ίψεν και το κοινό, φέρνοντας στην επιφάνεια τα πιο σκοτεινά ένστικτα της Έντα.
Πού συναντιέται ο σκηνοθέτης με τον ηθοποιό μέσα σας κατά τη διάρκεια της πρόβας; Πώς αυτή η διπλή ιδιότητα καθορίζει το τελικό αποτέλεσμα στην "Έντα Γκάμπλερ";
Π.Κ.: Για μένα, η σκηνοθεσία και η υποκριτική είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
Σκηνοθετώ ως ηθοποιός και αντιλαμβάνομαι τον ρόλο ως σκηνοθέτης.
Αυτή η διπλή ιδιότητα μου επιτρέπει να "αισθάνομαι" τη δυσκολία μιας σκηνής πριν καν την ζητήσω από τους συνεργάτες μου.
Στην Έντα Γκάμπλερ, η σκηνοθεσία μου δεν είναι μια εξωτερική επιβολή, αλλά μια εσωτερική ανάγκη να βγει στην επιφάνεια η αλήθεια του Ίψεν.
Δεν με ενδιαφέρει απλώς να "στήσω" μια παράσταση, αλλά να δημιουργήσω έναν κόσμο όπου ο ηθοποιός θα νιώθει την ασφάλεια να εκτεθεί ανεπανόρθωτα.
Η Artelix είναι το δικό μου στοίχημα: να συνδυάσω τη σκηνοθετική αυστηρότητα με την υποκριτική ελευθερία.»
Ποιο είναι το προσωπικό σας "κόλλημα" ή η εμμονή σας ως δημιουργός; Τι είναι αυτό που αναζητάτε επίμονα σε κάθε σας δουλειά;
Π.Κ.: Η εμμονή μου είναι η ακρίβεια. Στην υποκριτική, αναζητώ εκείνη τη μοναδική στιγμή που ο ηθοποιός παύει να "παίζει" και απλώς "είναι". Στη σκηνοθεσία, με απασχολεί η ατμόσφαιρα αυτό το κλειστοφοβικό, ηλεκτρισμένο περιβάλλον που σε κάνει να κρατάς την ανάσα σου.
Στην Έντα Γκάμπλερ, η προσωπική μου πινελιά είναι αυτή η διαρκής ένταση ανάμεσα στο κλασικό "πρέπει" και τη σύγχρονη επιθυμία. Θέλω το κοινό να νιώθει τη δική μου ανησυχία, τον δικό μου προβληματισμό πάνω στο τι σημαίνει να είσαι ελεύθερος σήμερα, χρησιμοποιώντας ως όχημα τη δραματουργία του Ίψεν.
Πώς επιλέξατε να "θυσιάσετε" ή να αναδείξετε κομμάτια του εαυτού σας μέσα από αυτό το έργο; Είναι η "Έντα Γκάμπλερ" μια προσωπική σας εξομολόγηση;
Π.Κ.: «Κάθε παράσταση που υπογράφω είναι, σε έναν βαθμό, μια εξομολόγηση. Η Έντα Γκάμπλερ είναι ένας καθρέφτης για όλους μας. Η δική μου "New Generation" προσέγγιση είναι ο τρόπος μου να επικοινωνήσω με τον κόσμο. Ως καλλιτέχνης, δεν μπορώ να μείνω αμέτοχος· παίρνω το ρίσκο να παρουσιάσω κάτι που έχει το δικό μου DNA. Από την επιλογή της μουσικής μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια στην κίνηση, όλα είναι κομμάτια της δικής μου αισθητικής αντίληψης. Η Artelix δεν είναι απλώς μια ομάδα, είναι ο τρόπος που εγώ επιλέγω να υπάρχω στο θέατρο: με πάθος, κλασικές βάσεις και μια δόση δημιουργικής αυθάδειας.
Κλείνοντας, πού και πότε θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε αυτή την "New Generation" προσέγγιση της Έντα Γκάμπλερ και τι αισθητική εμπειρία να περιμένει ο θεατής από την ομάδα Artelix;
Π.Κ.: «Η συνάντησή μας με το κοινό ξεκινά τον Απρίλιο και θα διαρκέσει έως τον Μάιο, κάθε Κυριακή στις 21:00, στο Θέατρο Λύχνος (Τέχνης & Πολιτισμού), στο Γκάζι (Ιερά Οδός)
Είναι μια πρώτη γνωριμία με το όραμά μας, πριν η παράσταση συνεχίσει τη διαδρομή της για τη χειμερινή σεζόν.
Σε αυτή την παραγωγή, η αισθητική παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο. Επιλέξαμε να διατηρήσουμε ρούχα εποχής τα οποία όμως αντιμετωπίζουμε με μια απόλυτα σύγχρονη ματιά.
Υπάρχει ένας βαθύς σεβασμός στη δραματουργία του Ίψεν, αλλά η δική μου σκηνοθετική πινελιά εστιάζει στο πώς αυτά τα στοιχεία του παρελθόντος συνομιλούν με το σήμερα. Θέλω ο θεατής να νιώσει τη στιβαρότητα του κλασικού, αλλά να δει μια παράσταση που πάλλεται, που είναι "τώρα".
Σας περιμένουμε στο θέατρο για να ζήσουμε μαζί αυτή την εμπειρία.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Σκηνοθεσία : Καζάκου Πολυξένη
Ερμηνεύουν : Ευθύμης Λιάτος ,Θεόφιλος Σιδηρόπουλος ,Ευριπίδης Κοσμάς ,Αθήνα Ειρηναίου ,Δήμητρα Παπαδημητρίου Πολυξένη Καζάκου , Αναστασία Νικολακέα
Ομάδα: Artelix
Χώρος:
Θέατρο Λύχνος (Γκάζι, Ιερά Οδός 59)
Πρεμιέρα: Απρίλιος (Κάθε Κυριακή στις 21:00)
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΕΔΩ.
