Επιμέλεια συνέντευξης Δήμητρα Τσιαούση
Οι Πνεύμονες, η συγκλονιστική παράσταση του Duncan MacMillan που μιλά στην γλώσσα των νέων επανέρχεται μετά από την αγάπη του κόσμου στο Θέατρο Κάτω απ’την Γέφυρα, σε σκηνοθεσία της νεαράς και πολλά-υποσχόμενης Ειρήνης Λαμπρινοπούλου. Οι πρωταγωνιστές Ελένη Δαφνή και Βασίλης Ζώης, που ενσαρκώνουν ένα νέο ζευγάρι που συνομιλεί στο σήμερα, κατέφθασαν στο PIRAEUS PRESS για μια συζήτηση γύρω από την αμφισβήτηση της νέας γενιάς, με τα θέματα που απασχολούν τους νέους στο παρόν, για την γραφή του συγγραφέα. Η πρεμιέρα της παράστασης είναι το Σάββατο 25/10 και για όσους δεν πρόλαβαν την προηγούμενη σεζόν καλύτερα να σπεύσετε.
Οι νέοι της εποχής μας έχουν διαφορετικό σύστημα αξιών σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές; Που επικεντρώνονται;
Ε.Δ. Πιστεύω ότι η νέα γενιά προσπαθεί να βρει και να κάνει πράξη την πολυπόθητη ισορροπία μεταξύ δουλειάς και προσωπικής απόλαυσης. Ίσως αυτό να οφείλεται στον παραδειγματισμό του παρελθόντος ή στην αυξημένη ανάγκη για αυτογνωσία και ψυχανάλυση. Το θέμα είναι ότι αυτή η γενιά προσπαθεί να απολαμβάνει χωρίς ενοχή σε αντίθεση με τη δική μου που ακόμα παλεύει με φαντάσματα. Η τεχνολογία τώρα, βέβαια, έχει αλλάξει πολύ τον τρόπο που αυτή η γενιά επικοινωνεί. Από τη μια, κάνει τη ζωή πιο εύκολη και ανοίγει νέους δρόμους· από την άλλη, κάνει τις σχέσεις πιο επιφανειακές. Παρ’ όλα αυτά, οι νέοι σήμερα πιστεύω ότι δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην ελευθερία, στην ψυχική τους υγεία και στο να είναι ο εαυτός τους παρά ποτέ.
Β.Ζ. Γενικότερα πιστεύω πως η νέα γενιά επικεντρώνεται περισσότερο από ποτέ στον ίδιο τον άνθρωπο. Και αναζητά την ουσία. Και παρόλο που η εποχή που ζούμε είναι έκρυθμη και γεμάτη κρίσεις-κοινωνικές, περιβαλλοντικές, υπαρξιακές- βλέπω νέους, συνειδητοποιημένους, με ανησυχίες, με ευαισθησία και βαθιά ενσυναίσθηση. Εστιάζουν περισσότερο στην αυτοπραγμάτωση και στην προσωπική εξέλιξη. Έχουν ισχυρότερη ευαισθητοποίηση σε ζητήματα όπως η ψυχική υγεία, η κοινωνική δικαιοσύνη, η ισότητα, το περιβάλλον.
Το έργο του βραβευμένου Άγγλου συγγραφέα Ντάνκαν ΜακΜίλαν γράφτηκε το 2012. Πόσο επίκαιρο παραμένει στο σήμερα;
Ε.Δ. Είναι τόσο επίκαιρο, που ακόμα και τώρα δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι γράφτηκε το 2012. Όταν το διάβασα πέρσι, σχεδόν χωρίς να πάρω ανάσα, συγκλονίστηκα με το πόσο αληθινό και ρεαλιστικό είναι. Τα λόγια των ηρώων τα έχω ακούσει, τα έχω πει, έχω κάνει τις ίδιες σκέψεις, τα ίδια λάθη, έχω αγχωθεί για τους ίδιους λόγους, έχω ερωτευτεί και αγαπήσει με παρόμοιο τρόπο. Αυτό όμως που το κάνει σπουδαίο είναι η απλότητά του μιλώντας για πράγματα τόσο καθημερινά κι ανθρώπινα, που παραμένουν διαχρονικά. Και ίσως γι’ αυτό, όσο κι αν περνούν τα χρόνια, το έργο συνεχίζει να μας αφορά το ίδιο έντονα.
Β.Ζ. Οι Πνεύμονες είναι ένα έργο βαθιά ανθρώπινο. Θεωρώ πως είναι και θα είναι πάντα επίκαιρο.
Πρόκειται για "ένα έργο άμεσο, ξεκάθαρο, γρήγορο, διασκεδαστικό και, κυρίως, υφολογικά λιτό", όπως δηλώνει ο συγγραφέας. Πώς πραγματώνεται αυτό επί σκηνής;
Ε.Δ. Με τον πιο απλό τρόπο, σε μια άδεια σκηνή. Όλη η σχέση των χαρακτήρων ξεδιπλώνεται σε μια άδεια σκηνή χωρίς αλλαγές σκηνικών, κοστουμιών ή άλλων μέσων εντυπωσιασμού. Αυτή η απλότητα και το χιούμορ κάνει το έργο ακόμη πιο αληθινό και άμεσο. Για μένα είναι πολύ εύστοχη αυτή η επιλογή του συγγραφέα που η σκηνοθέτης μας τήρησε κατά γράμμα διότι σημασία στο τέλος δεν έχει το «περιτύλιγμα» του χώρου ή των πραγμάτων αλλά ο τρόπος που επικοινωνούμε.
Β.Ζ. Η Ειρήνη τήρησε απόλυτα τις οδηγίες του συγγραφέα και κράτησε τη σκηνική λιτότητα που απαιτεί το έργο. Κι αυτό το κάνει να λειτουργεί σχεδόν “γυμνό”, στηριγμένο αποκλειστικά στους ηθοποιούς και στη χημεία τους. Είμαστε δύο άνθρωποι πάνω στη σκηνή που μιλάμε, αγαπιόμαστε, συγκρουόμαστε. Εκθέτουμε τους εαυτούς μας και όλες μας τις βαθύτερες σκέψεις.
Για μένα, αυτή η συνθήκη είναι μεγάλη πρόκληση αλλά και βαθιά απελευθέρωση. Σε φέρνει αντιμέτωπο με την αλήθεια σου, με τον συμπαίκτη σου και με τον θεατή.
Μήπως η διακαής αμφιβολία της νέας γενιάς οδηγεί στην αναβλητικότητα των αποφάσεων, όπως η απόκτηση παιδιού;
Ε.Δ. Σκεφτόμαστε πολύ και αυτό, πολλές φορές ναι μας οδηγεί στην αναβλητικότητα. Όμως δεν έχουμε κι άδικο. Όταν ξέρεις ότι ο πλανήτης καταρρέει, ότι η οικονομία δεν βοηθάει, ότι η κοινωνία έχει ελλείψεις ακόμα και σε βασικές παροχές, ότι η πολιτική είναι σαθρή, τότε είναι σχεδόν αυτονόητο πως το θέμα του παιδιού το αφήνεις «για κάποια άλλη φορά». Πολλές φορές έχω πει σε φίλους πως, αν λειτουργούσαμε μόνο με τη λογική, η ανθρωπότητα θα είχε ήδη εξαφανιστεί. Κι όμως, ευτυχώς που υπάρχει το ένστικτο. Γιατί κάποιες φορές το «θέλω» πρέπει απλώς να πραγματώνεται.
Β.Ζ. Δε θα το απέδιδα αποκλειστικά στην αμφιβολία. Υπάρχει και ένα επίπεδο αυξημένης υπευθυνότητας. Οι νέοι σήμερα τείνουν να μη βιάζονται να κάνουν παιδιά απλώς και μόνο επειδή “έτσι πρέπει”. Θέλουν πρώτα να νιώσουν έτοιμοι ψυχολογικά, οικονομικά και επαγγελματικά. Επιλέγουν να επενδύσουν στον εαυτό τους πρώτα - όχι απαραίτητα από εγωισμό, αλλά επειδή θέλουν να προσφέρουν στα μελλοντικά παιδιά τους ένα σταθερό και ουσιαστικό περιβάλλον. Γι’ αυτό, θεωρώ πως η λεγόμενη “αναβλητικότητα” της νέας γενιάς πολλές φορές συγχέεται με μια διαφορετική αντίληψη της ευθύνης. Δεν είναι ότι δεν θέλουν να προχωρήσουν στη ζωή, αλλά ότι το κάνουν με μεγαλύτερη συνείδηση των συνεπειών και των απαιτήσεων.
Δώστε πέντε επίθετα για τον χαρακτήρα που υποδύεστε...
Ε.Δ. Υπεραναλυτική, πολυλογού, φοβισμένη, ευαίσθητη, δίκαιη.
Β.Ζ. Ευαίσθητος, παρορμητικός, συναισθηματικός, δοτικός, ευάλωτος.
Οι ήρωες απασχολούνται περισσότερο για το αποτύπωμα τους στον πλανήτη, παρά με τα κοινωνικο-οικονομικα προβλήματα που βαραίνουν την κοινωνία;
Ε.Δ. Οι ήρωές μας, η Γ και ο Α, ασχολούνται με όλα τα άλλα εκτός από αυτό που τους φοβίζει περισσότερο: τη δέσμευση, την ευθύνη του να φέρεις έναν νέο άνθρωπο σε αυτόν τον κόσμο. Δεν είναι κάτι πρωτότυπο· το κάνουμε κι εμείς οι ίδιοι συχνά, έτσι δεν είναι; Ασχολούμαστε με τα μεγάλα και τα “γενικά”, για να μην έρθουμε αντιμέτωποι με τα δικά μας, τα προσωπικά.
Β.Ζ. Στους Πνεύμονες, πράγματι, οι ήρωες νοιάζονται ή φαίνεται ότι νοιάζονται κυρίως για το αποτύπωμά τους στον πλανήτη και για τις συνέπειες των πράξεών τους. Ίσως μετατοπίζουν απλώς το φόβο τους, ίσως όντως η ουσιαστική τους αγωνία είναι η ευθύνη απέναντι στο μέλλον.
Θα δούμε ανανεωμένο το κείμενο στον 2ο χρόνο της παράστασης; Νιώθετε πιο μεστοί να βρεθείτε αντιμέτωποι με το κείμενο;
Ε.Δ. Η αλήθεια είναι ότι, καθώς μιλάμε τώρα, βρισκόμαστε ήδη στις πρόβες για την πρεμιέρα μας στις 25 του μήνα. Ξαναπιάνουμε λοιπόν το έργο από εκεί που το είχαμε αφήσει κι αυτό έχει τη δική του ωριμότητα. Νέα σημεία φωτίζονται αλλιώς, κάποια αναπροσαρμόζονται κι άλλα επανέρχονται αυτούσια, με την ίδια συγκίνηση και ένταση. Είμαι πραγματικά περίεργη να δω ποια άλλη ανθρώπινη πτυχή θα ανθίσει αυτή τη φορά, μέσα από την εμπειρία και τον χρόνο που μεσολάβησε. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Πνεύμονες είναι ένα έργο που με έχει μετατοπίσει κι ως ερμηνεύτρια αλλά και ως άνθρωπο.
Β.Ζ. Όταν παίρνεις απόσταση από ένα έργο πάντα κάτι μετακινείται μέσα σου. Το κείμενο δεν μένει ποτέ ίδιο, γιατί εσύ δεν είσαι ούτε εσύ ο ίδιος.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΕΔΩ.
Οι Πνεύμονες κάνουν πρεμιέρα το Σάββατο 25/10/2025 και θα παίζονται κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 9μμ στο Θέατρο Κάτω απ’ τη Γέφυρα.
